Gauhati High Court, Aizawl Bench chuan Mizoram chhunga Ramsar Site, hectare 1,850 vela zau Pala Wetland (Palak Dil) humhalhna leh venhimna chu Wetlands (Conservation and Management) Rules, 2017 hnuaiah a vil mek a. Ni June 11, 2026 khan Division Bench, Justice Ashutosh Kumar leh Justice Michael Zothankhuma te chuan thubuai ngaihtuah a, State Sawrkar chuan kum 2024-2025 atana inrelbawlna ruahmanna chauh a thehlut tih Court chuan a hmu a, he dil humhalhna atana hmathlir leh ruahmanna dangte thehluh belh turin a ti a ni. Court chuan Environment, Forest and Climate Change Department Secretary chu hun rei zawk atana humhalhna ruahmanna chipchiar tak tarlang turin affidavit thehlut turin a hriattir a, he thubuai hi July 15, 2026-a ngaihtuah chhunzawm turin a ruat a ni.He PIL hi Supreme Court thupek bawhzuia ziah luh a ni a, vawi eng emaw zah chu ngaihtuah a ni tawh a. March 10, 2025 khan High Court chuan State Sawrkarin, State Wetland Authority a din a ngai tih a tarlang a, respondents te hnenah notice a pe chhuak a. August 20, 2025-ah Court chuan State leh Union Sawrkarte chu Pala Wetland humhalh nana hma an lak dan leh a dinhmun mek tarlanna affidavit thehlut turin hun a pe bawk a ni. He thubuaiin a tum ber chu Mizoram chhunga dil te hi national environmental laws hnuaia venhimna pek an nih zel theih nan a ni.May 13, 2026 khan Court chuan State Sawrkar affidavit thehluhte a enfiah a, Integrated Management Plan awm mek chuan kum 2020-2021 ațanga 2024-2025 inkar chauh a huam tih leh, hemi atana pawisa ruahman chu Rs. 796.515 lakh a ni tih a hmu a. State Sawrkarin sum dawn tlai vangin hmalakna a khaihlak thu Court a hrilh laiin, Court chuan kum 2024-2025 hnu lam atana humhalhna ruahmanna fiah tak a awm lo tih a hmu bawk a ni. State Wetland Authority hnathawh dan leh sum hman dante chipchiar taka tarlang turin a phut bawk a, nakin hun atana inrelbawlna leh venhimna hmalakna tur sawifiahna affidavit kimchang tak thehlut turin Department Secretary chu a hriattir a ni.He thubuai hi Supreme Court-in Anand Arya v. Union of India, W.P.(C) No. 304/2018 thubuaia a thutlukna siam ațanga rawn ințan a ni a, he thupek hi ram pumah Wetlands (Conservation and Management) Rules, 2017 chu khauh taka hman a nih theih nan a chhuah a. Supreme Court chuan State Wetland Authorities din leh țha taka an thawh theih nan thupek a chhuah a, High Court-te chu dil pawimawh zualte venhimna vil zui turin a hriattir bawk. Heng thupekte hi bawhzuiin, Mizoram chhunga Pala Ramsar Site chu țha taka humhalh a nih a, rei tak daih tura inrelbawlna a awm theih nan Gauhati High Court chuan he suo motu PIL hi a ziak lut ta a ni(www.jclalnunsanga.in)(He thubuai In Re-Preservation and Proper Management of Pala Wetland In Mizoram vs SoM &7ors, ah hian Petitioner tan Adv A.R.Malhotra a ding a; Respondents te tan Lalnunhlui, Government Advocate, B. Laldinzuali, Advocate chu Zairemsangpuii,Central Government Counsel aiawhin a ding bawk a ni)