DISCLAIMER

 1.⁠ ⁠Mizo ten dan leh hrai chungchanga  an lo bengvar nan leh thudik rintlak an hriat theih nan he website hi siam a ni a. 

2.⁠ ⁠Mizo ten Court rorelna kan hriat fiah leh hriat chian tawk loh avangin harsatna kan tawk thin a. Court rorelna leh dan te hi English a ziak a nih avangin mi nawlpui te tan hriat thiam a har thin a. English a in ziak te chhiar tur tam tak national news a a awm laiin mahni tawng ngeia kan lo hriat ve nan thuthar ber berte tarlan a ni ang. 

3.⁠ ⁠Mizo mipui ten kan hriatthiam tlan theih dan tur berin Supreme Court, High Court leh District Court te mipuite hriat tura pawimawhte a  rang thei a i chhiar theih tura lo chhawp chhuah  hi kan tum a ni. 

(The Bar Council of India does not permit advertisement or solicitation by advocates in any form or manner. By accessing this website, www.jclalnunsanga.in, you acknowledge and confirm that you are seeking information relating to JC Lalnunsanga, Advocate & Legal Consultant  of your own accord) 

Exit

Supreme Court

Arunchal Pradesh CM Prema Khandu Eirukna Thubuai Supreme Court-ah Ngaihtuah A Ni

Arunchal Pradesh CM Prema Khandu Eirukna Thubuai Supreme Court-ah Ngaihtuah A Ni

  • 06/04/2026
  • Admin

Vawiin ni 6, April 2026 (Thawhtanni) khan Supreme Court chuan Arunachal Pradesh-a public works contracts semnaa duhsakna a awm nia hriat chungchang chu Central Bureau of Investigation (CBI) chhui turin thupek a chhuah a. He thubuai hi Chief Minister Pema Khandu leh a chhungte hminga inziak company-te kaihhnawih a ni a. Justice Vikram Nath, Sandeep Mehta leh NV Anjaria-te bench chuan kar hnih chhunga CBI-in chhui hna (preliminary enquiry) tan turin an hriattir a. He chhui hna hian January 1, 2015 leh December 31, 2025 inkara hna pek (contracts) leh hna thawh tura thupek (work orders) chhuah tawhte a huam dawn a, a tul a nih chuan hemi hun pawn lama thil thlengte pawh agency hian an chhui thei ang.Court chuan Arunachal Pradesh sorkar chu thubuai chhui hnaah hian thawhpui tha turin a hriattir bawk a. Chief Secretary-in CBI nena indawr tur 'nodal officer' a ruat tur a ni a, hna kaihhnawih record reng reng tihchhiat a nih loh nan hma a la bawk tur a ni. CBI hi kar 16 chhunga chhui hna an thawh tawh chin report (status report) court-a thehlut turin an hrilh a. March 2025 khan, Court hian Union Ministries of Finance leh Home Affairs-te chu he thila an hmuh dan report thehlut turin a lo hriattir tawh a. He thupek hi NGO pakhat 'Save Mon Region Federation' in mipui tana thil tha lo awm nia hriat avanga dilna (PIL) an thehluh an ngaihtuahna atanga lo chhuak a ni.Dilna (petition) hian a tarlan danin, hmasawnna hna Rs.1,245 crore vel hu leh Rs.25 crore hu hna dangte chu Chief Minister chhungte leh a thian hnaivaite kaihhnawih company-te hnenah pek a ni a. Hemi chungchangah hian hleihneihna leh dan bawhchhiatna a awm nia sawi a ni. Petition hian Khandu-a nupui ta company chuan sorkar hna engemaw zat a hmu tih a tarlang a, hei hi mahni hlawkna thlira thil tih a ni tih a sawi bawk. Chutah chuan a chhungte dang, a vahpa thlengin hna peka an awm thu tarlan a ni a, eirukna leh thuneihna dik lo taka hman chungchangah zawhna a rawn siam a ni(www.jclalnunsanga.in)

Supreme Court Chuan Mihring Hmanga Sumdawnna Thubuai Kalpui Dan Tur SOP Siam Turin Committee A Din

Supreme Court Chuan Mihring Hmanga Sumdawnna Thubuai Kalpui Dan Tur SOP Siam Turin Committee A Din

  • 01/04/2026
  • Admin

Ni 19 March khan Supreme Court chuan India ram chhung hmun hrang hranga mihring hmanga sumdawnna thubuaite kalpui dan tur Standard Operating Procedure(SOP) siam turin mi pathum awmna committee a din a. Justice Ahsanuddin Amanullah leh Justice R. Mahadevan-te chuan Central sorkar, State sorkar, leh Union Territory-te chu police station-a hman theih tur “practical" tak, a taka hman tlak affidavit thehlut turin an hriattir a ni. Court chuan he thil hi theory emaw ngaihtuahna mai mai ni lo, a taka hman chhuah theih thil ni ngei se a duh thu a sawi.Committee Member-te:P.M. Nair: IPS officer hlui.Veerendra Kumar Mishra: Ministry of Home Affairs aiawh.S.D. Sanjay: Additional Solicitor General (He committee-ah hian convenor a ni ang).He thubuaiah hi G. Ganesh-a’n Tamil Nadu sorkar laka a petition thehluh atanga intan a ni. Court chuan Central sorkar leh state thenkhat, a bik takin Haryana, Mizoram, Kerala, Odisha, leh Maharastra-te chu he thubuaiah hian an inlan loh thu an tarlang a. Heng state-a Director General of Police (DGP)-te chu April 16, 2026 ral hma ngei a affidavit thehlut turin emaw, mahni ngei inlan turin emaw a hriattir a, he hriattirna anga an ti lo a nih chuan “contempt action” (court hmuhsitna) lak a nih thei thu a vau bawk.Court chuan mihringa sumdawnna thubuaiah hian "hun hi a hlu hle" tih a sawi a, mi bo thubuaite chu an hmuh hma loh chuan thahnemngai taka chhui reng tur an nih thu a sawi bawk. State sorkar zawng zawngte chu he hnaa dinhmun pawimawh chelhtu te rawn a, thla khat chhunga rawtna thehlut turin a ti a.Kum 2016-a SOP siam tawh pawh ennawn a ni ang a, Ministry of Home Affairs-in he committee hi a pui ang. He thubuaiah hian April 21, 2026-ah ngaihtuahna leh a ni ang(www.jclalnunsanga.in) 

Supreme Court Chuan Paternity Leave Chungchanga Dan Siam Turin Sorkar Laipui A Hrilh

Supreme Court Chuan Paternity Leave Chungchanga Dan Siam Turin Sorkar Laipui A Hrilh

  • 25/03/2026
  • Admin

Supreme Court chuan nau hrin laia pate chawlh (paternity leave) hi mipuite tana hamțhatna (social security benefit) pakhatah pawm a nih theih nan sorkar laipui chu dan siam tura ngaihtuah turin a hriattir a. Court chuan naupang hmasawnna kawngah pate hi an pawimawh hle a, mahse dinhmun pawimawh tak hi ngaihsak lohin a awm fo țhin tih a sawi.Justice JB Pardiwala leh Justice R Mahadevan-te chuan fa enkawl chu nute mawhphurhna chauhva ngaih a nih laiin, pate chu ngaihpawimawh an ni ve ngai lo tih an tarlang a. Hei hi thil dik lo leh rualkhai lo tak, mahse kan hriat miah lova kan lo kalpui reng tawh thil a ni tih an sawi bawk.He thil hi nau hrin laia nute chawlh (maternity leave) chungchang an ngaihtuahna atanga lo chhuak a ni a. Court chuan, hna avanga naupang seilen tirh laia pate an awm loh hian, fa leh pa inkar inhmangaihna leh nu leh pa inkara fa enkawl dunna a tichhia tih a sawi bawk. Fa enkawl chu nu emaw pa emaw chauh kuta awm tur a ni lova, tangrual taka enkawl dun tur a ni. Pa a awm loh hian naupang chauh ni lovin, nute pawh chu tanpuitu leh thlawptu nei lovin nasa takin an rilru leh taksa a chau thin a ni.Sorkar hnathawkte'n tlem a zawng 'paternity leave' an lo neih tawh ang deuh hian, sorkar chuan mipuite tana hman tur dan thar a siam thei a ni tih Court chuan a sawi a. Pate chawlh pek hian an kawppuite tanpui leh fa enkawlnaah nasa takin a pui dawn tih a sawi bawk. Hei hian chhungkaw inkara harsatna leh hmanlai rilru put hmang thlakna kawngah nasa takin kawng a hawng dawn a ni(www.jclalnunsanga.in)

Supreme Court Chuan State leh UT Tinte Hnenah An State Chhunga Tan In Chanchin Kimchang Data Thar Ber Pe Turin A Hriattir

Supreme Court Chuan State leh UT Tinte Hnenah An State Chhunga Tan In Chanchin Kimchang Data Thar Ber Pe Turin A Hriattir

  • 24/03/2026
  • Admin

Ni 17, March 2026 khan Supreme Court chuan State leh Union Territory zawng zawngte chu an State chhunga tan in dinhmun, a bik takin tan in tawt lutuk te chanchin kimchang data pe turin a hriattir a. Justice Vikram Nath leh Justice Sandeep Mehta-te bench chuan tan in tawt lutuk chungchanga PIL thehluh sawihonaah he thupek hi an chhuah a ni. Court chuan  State tin te tan in dinhmun data thar ber an neih loh avangin affidavit hmanga hriattirna pe turin an ti a ni.Court chuan State leh UT-te chu heng a hnuaia tarlan te hi chiang zawka report thehlut turin a ti a. Hetah hian tan in tinte len zawng, March 1, 2026 thlenga mi tang awm zat (trial nei mek te leh thiam loh chang tawhte), leh tan in tina an tawt dan te ziah lan tur a ni a. Tan in tawt lutuk tihziawm nana hmalakna awm tawhte leh hmalak tum dante pawh an tarlang tur a ni a, chutah chuan Court thupek hmasate leh Suhas Chakma v. Union of India & Ors. thutlukna anga hmalakna neih tur  a ni ang.Chutih rualin, Court chuan hmeichhe tan in a hmeichhe tangte leh an fate tana hmanraw awmte, zirna leh hriselna chungchang te chipchiar taka tarlan a phut a. Tan in lama hnathawktu zat, hmun awl awm leh hnawh khah nana hmalak dante pawh tarlan tel tur a ni. Affidavit-te hi May 18, 2026 aia tlai loah thehluh tur a ni a, he thubuai hi May 26-ah ngaihtuah leh a ni ang(www.jclalnunsanga.in)(He thubuai Re-Inhuman Conditions In 1382 Prisons v. Director General of Prisons and Correctional Services and Ors., W.P.(C) No. 406/2013 ah hian Amicus Curiae Sr. Adv. Gaurav Aggarwal a ding a, respondents te tan Attorney General R Venkataramani, ASG Aishwarya Bhati leh ukil dang 175 te an ding)

Supreme Court Chuan Police Social Media-a Accused Thlalak Post Chungchanga Dan Siam Thuah State Tinte Dan Siam Nghak Turin An Ti

Supreme Court Chuan Police Social Media-a Accused Thlalak Post Chungchanga Dan Siam Thuah State Tinte Dan Siam Nghak Turin An Ti

  • 24/03/2026
  • Admin

Ni 20, March 2026 khan Supreme Court chuan thiam loh la chantir loh, thil tisuala puhte thlalak social media-a police-te’n an dah thin titawp tura dan siam dilna thubuai chu a titawp. Court chuan tun hnai khan, police-te tan media briefing chungchanga kaihhruaina (guidelines) siam turin State-tinte chu thupek an pek tawh thu an sawi a. Heng kaihhruaina hian social media-a thlalak tarlante pawh a huam tel thei tih a tarlang a. Court chuan dilna thehluttu chu lo nghak hrih turin a hrilh a, Senior Advocate Gopal Sankaranarayanan chuan an dilna chu a hnukkir ta a ni. He thubuai hi Chief Justice Surya Kant, Justice Joymalya Bagchi, leh Justice Vipul Pancholi-te bench-in an ngaihtuah a ni.Thubuai ngaihtuah lai hian, police-te’n thil tisualtua puhte chu mualphothlak taka an thlalak hrang hrang-kutkawl hrentir chung emaw, an hruai lai te, hruia thlun lai te, leh thingthit tir lai leh hetiang ang thlalak dang an tarlang thin chu ngaihtuah ngai an tih thu an sawi a. Hetiang hian mi mal zahawmna a tihmelhem bakah, mipui rilruah ngaihdan lo siam lawk a, tan lam neih tirna a siam a, “media trials”(media hmanga thutlukna siam lawk) a thlen thin thu an sawi a ni. Court chuan police te chuan tan lam, a tuartu-victim emaw thil tisualtua puh-accused emaw, tumah an neih a thiang lova, ngaihtuahna dik tak hmanga thubuai chhuina an neih a ngaih thu an sawi.Court chuan khuahkhirhna tel lova digital content  rawn pung zel chungchang pawh an sawiho a. Solicitor General Tushar Mehta chuan online platform thenkhat chu invau nan hman an nih thin thu a sawi. Chief Justice chuan hetiang thiltih hi "digital arrest" ang mai a ni a, mahse dan anga hremna tling (legal offence) a la nih loh thu a tarlang a ni.Court chuan a diltu chu a dilna hnuhkir a phal sak a, mahse nakin zela zau zawka petition thehlut leh thei turin zalenna (liberty) a pe bawk a ni(www.jclalnunsanga.in) (He thubuai hi Hemendra Patel vs. Union of India & Ors.| W.P.(C) No. 311/2026 a ni)

Christian Sakhuaa Inlette Chu Scheduled Caste An Nihna A Bo Tawh, Hinduism, Sikhism leh Buddhism Sakhua Te Chauh Scheduled Caste Ni Thei

Christian Sakhuaa Inlette Chu Scheduled Caste An Nihna A Bo Tawh, Hinduism, Sikhism leh Buddhism Sakhua Te Chauh Scheduled Caste Ni Thei

  • 24/03/2026
  • Admin

Supreme Court chuan Hinduism, Sikhism, emaw Buddhism sakhaw zawm te chauh, Scheduled Castes (SC) an nih theih thu an sawi. Justice PK Mishra leh Justice NV Anjaria te bench chuan he thubuai hi ngaihtuahin, mi tupawh heng sakhua ni lo, Christian sakhuaah emaw a inleh chuan Scheduled Caste(SC) nihna a hlauh theih thu an sawi a. Hemi avang hian sakhaw dang(Hindu, Sikh, Buddhist sakhua ni lo) a inlet te chu the Scheduled Castes and Scheduled Tribes(Prevention of Atrocities) Act hnuaiah a awm ve theih loh thu an sawi. He thubuai hi pastor pakhat, Chinthada Anand thehluh atanga lo awm a ni a. Ani hian a caste avanga tihreawmna leh thliarhranna a dawn thu sawiin, the Scheduled Castes and Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities) Act hnuaiah thubuai a thehlut ta a ni. A thubuai thehluh atanga a  landanin, police-te chuan FIR chu an register a. Nimhsela, he thubuaia thil tisualtua puh hian Andhra Pradesh High Court-ah he FIR hi a khinglet ta a ni.High Court chuan FIR chu a thiah sakin, pastor Anand-a chu Christian-a a inleh tawh avangin a SC nihna a bo tawh thu an sawi a. SC certificate lo nei pawh ni se, sakhaw danga a inleh hnu chuan a certificate chu a nun tawh loh thu an sawi a ni.  Pastor Anand-a chuan High Court thutlukna hi  Supreme Court-ah appeal a. Supreme Court chuan High Court thutlukna chu pawmpuiin, Christian sakhuaa an inleh hnu chuan SC nihna chu an nei tawh loh thu leh the Scheduled Castes and Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities) Act in a huam theih loh thu an sawi bawk.Supreme Court chuan Clause 3 of the Constitution (Scheduled Castes) Order, 1950-ah chuan Hinduism, Sikhism, emaw Buddhism sakhua te chauh hi Scheduled Castes an nih thu an tarlang a, Christian sakhuaa inlehna chuan Scheduled Caste nihna a tihbo thu an sawi.Supreme Court chuan sakhaw thlak hnu-a Scheduled Caste (SC) nihna chungchangah kaihhruaina mumal tak a siam a. Presidential Order-in a tarlan loh sakhuaa inlehna (conversion) chuan SC nihna a hloh pumhlum tir vek a, chutiang mite chuan SC nihna hmanga hamṭhatna leh venhimna an dil thei tawh lo tih a thutluknaah a tarlang a ni.Hemi bakah hian, sakhaw hlui zawm leh (reconversion) chungchangah court chuan tehna khauh tak a siam a; sakhaw hluiah khan an lêt leh ngei tih fiahna leh an khawtlang/khua leh tui (community)-in an pawm leh ngei tih fiahna a awm tur a ni tih a sawifiah bawk.Bench chuan,”Kristian sakhua hian a thurin bulpui aṭang rengin ‘caste’ (hnam inthliarna) hi a pawm lova, a keng tel bawk hek lo. Kristian-te lehkhabu thianghlim, Thuthlung Thar-ah chuan: ‘Juda mi emaw, Grik mi emaw an awm lo va, bawih emaw, bawih lo emaw an awm lo va, mipa emaw, hmeichhia emaw pawh an awm hek lo; Krista Isuaah chuan in vaiin pumkhat in ni si a,’ tiin a tarlang a. India rama Kristianna hi pawl (denominations) hrang hrangah a inṭhen a: Roman Catholic (Latin Church inkhawm dan leh thurin zui tute), Protestant pawl hrang hrang (Church of South India, Baptist, Lutheran, leh Pentecostal-te telin), leh hmânlai Syrian Christian khawtlangte an ni. Chutianga pawl hrang hrang lo awmte chu an thurin hrilhfiah dan te, an inkhawm dan leh biak dan (liturgical practice) te, leh kohhran inrelbawl dan (ecclesiastical governance) inan loh vang chauh a ni a. Chungte chu ‘caste’ anga inthliarhranna tarlangtu an ni lo,” tiin an sawi a ni.Pastor Anand-a ukil chuan Kristian sakhua a zawm tak avang maiin SC/ST Act hnuaia dikna a neih te a bo phah vek anga High Court-in a ngai kha thil tihsual lian tak a ni a. Hnam (caste) tih hi pianpui thil a ni a, sakhua thlak vanga bo mai thei a ni lo; sakhaw thlakna hian hnam khat nihna (social identity) leh hmanlai ațanga hnam hnuaihnung zawkte’n harsatna an lo tawh tawh thinte kha a nawt bo vek thei lo a ni tih a sawi bawk.Nimahsela, Justice Prashant Kumar Mishra leh Justice Manmohan-te chuan heti hian an sawi a:“…appellant (thubuai neitu) hi a pian tirhin Scheduled Caste hnuaia Madiga community-ah a piang ngei tih hi hnial rual a ni lo va. Chumi hnuah Kristian sakhua a zawm leh tih pawh hi rinhlelh rual a ni hek lo. A sakhua a thlak hnu pawha a pianna avanga Scheduled Caste nihna a la vawng nung reng anga a insawina hi chu pawm theih a ni lo. A chunga kan tarlan tawh anga thil kalhmang thlir hian, mi tu pawh Scheduled Caste anga pawm a nih dawn chuan, Hindu sakhua emaw, Constitution (Scheduled Castes) Order, 1950-in a tarlan sakhua emaw a vuan tur a ni tih hi thil chiang a ni a. Appellant-in Kristian sakhua a zawm rual khan, Madiga community a nihna avanga caste status a lo hman tawh thin kha dan mithmuhah chuan a bo nghal a ni.”(www.jclalnunsanga.in) (He thubuai Chinthada Anand v. State Of Andhra Pradesh And Others [Neutral Citation: 2026 INSC 283] ah hian thubuai thehluttu tan Shashibhushan P. Adgaonkar, AOR. leh a leh lam tan Sr. Adv. Dvss Somayajulu,Sr.Adv.NachiketaJoshi leh ukil dangte an ding)Top of FormBottom of Form