DISCLAIMER

 1.⁠ ⁠Mizo ten dan leh hrai chungchanga  an lo bengvar nan leh thudik rintlak an hriat theih nan he website hi siam a ni a. 

2.⁠ ⁠Mizo ten Court rorelna kan hriat fiah leh hriat chian tawk loh avangin harsatna kan tawk thin a. Court rorelna leh dan te hi English a ziak a nih avangin mi nawlpui te tan hriat thiam a har thin a. English a in ziak te chhiar tur tam tak national news a a awm laiin mahni tawng ngeia kan lo hriat ve nan thuthar ber berte tarlan a ni ang. 

3.⁠ ⁠Mizo mipui ten kan hriatthiam tlan theih dan tur berin Supreme Court, High Court leh District Court te mipuite hriat tura pawimawhte a  rang thei a i chhiar theih tura lo chhawp chhuah  hi kan tum a ni. 

(The Bar Council of India does not permit advertisement or solicitation by advocates in any form or manner. By accessing this website, www.jclalnunsanga.in, you acknowledge and confirm that you are seeking information relating to JC Lalnunsanga, Advocate & Legal Consultant  of your own accord) 

Exit

Blogs

Ka Thianpa Dindina MCS Tling Ka Lawmpuina

Ka Thianpa Dindina MCS Tling Ka Lawmpuina

  • 23/11/2025
  • JC

Ka Thianpa Dindina MCS Tling Ka LawmpuinaThuziak thiam ka ni lo a. Thahnem ngaihna avangin ka thiam zawng dan leh hrai, court rorel thar ber ber te rintlak thei tur berin an official website leh dan lam ziakna atang te in ka law firm a ka naute hovin ziak zawm tur leh tur lo pawh hre lovin kan han ziak ve tan a ni a. Chutiang kara ka thu hriat  ka tleirawl tirh atanga  ka thianpa Dindina’n Department kal tlanga MCS (Departmental Exam kaltlanga MF & AS tling hlim hlawl) a tlin chuan min ti lawm em a. Ngawih bo pui mai atan chuan ka ui a,ka lawmpuina ziaka dah a phu ka ti. In hriat tanna :Ka thianpa hi kan inhriat tan chhoh dan chu BHSS a Class XI (SC) kan zir laiin Lunch Break ah pawisa kan ui  (nei lo) hi Christian Hospital kawt dawr atanga Cream Roll tlawn khat leiin Serkawna Saptuiah Saptui thianghlim tak nen kan va ei thin a. Mizo medium chhuak kan nih avang kan sir te biakah kan buai thin hle a, English in zir kan tum a.  Kan class bang hi English inzir nan ke ngata hawin mi tlemna hmun Lungchhe ngaw velah English te khan kan in be thin. An unau chenna kha ‘Buk In’ ang ka ti:Tum khat chu lehkhabu hawh turin an chenna ah ka zu kal a, Rahsi Veng mawng lamah an lo awm a. An inluah mek chu ka zawng hmu mai a, an chenna tak kha ka khawngaih zawk. Keini chu engmah ni lo mah ila an unau a an lo chenna kha christmas dawna kan thian zaho va buk kan sak hi a ang ka ti tlat pek a. A nu leh pa Thehlep khuaah an la awm a, ama hovin an awm ve nawk nawk kha a ni a. A hnu deuhah a nu leh pa te Lungleia an lo pem chuan an in luah thin aia thlangah an awm a. A nu leh pa, leh a naute ho nen hi inpawhna thuk tak kan nei a. Ka lengin chaw te pawh ka ei tawh. A nu hian min fapa en a, a unaute ho hian  tun thleng hian min u en em em bawk. Ka nu leh pa ten an fak:Chanchin kan inhretawn tawh lo vang vang a. Mizoram University hnuaiah BSc (Botany) ah Lunglei Government College atangin pakhatna a ni tih ka hria a. A hnu deuhah ka pa te thawhnaah (PWD) sum enkawltu(ADA/AAO) a lo ni tawh a. Ka nu leh pa te hian an fakin fel an ti thin hle a. Class 11 kan zir laia T-Shirt ban tlawn ka pek (kei chuan ka hre tawh lo a) te hi a lo sawi fo thin a. Ka nu leh pa te hian min hrilh nuam an ti thin. Ka pa thianpa ber,  Dindina thawhna a pu Pu Zorama(DA) hian Dindina hna thiam zia, taimak zia leh fel zia hi a sawi fo thin.A unaute tan a in pe pumhlum :A nau Dr Hmingmuana ‘n facebook-a a thuziak hian a sawi chiang hle.Mahminga Sailo : Ka U pualin...“Pathian malsawmna azarah Mizoram University hnuaiah B.Sc (Botany) topper a nih khan, duhsaktu thenkhat chuan Civil Service exam turin an rawn a, mahse kan chhungkaw dinhmun a hrethiam a. Kei lah, mahni ngaihtuah ang angin Leitlangpui pel ngeia college kal tum ta hrim hrim kha ka lo nia! Ka U hian hna a hmuh hmasak ang ang thawkin, a hun neih remchan apianga tuition pe bawkin chhungkaw tan a thawk thin a. Chuvangin, kum 20 liam taa exam a chak ruk ve tak kha, hnathawk zel chungin MCS a tling ve ta! Amah pawn a beisei ngam chiah lo va, mahse tling zingah a tel tlat si. Kan va lawm em!Kawng min sialsaktu ka U...Thehlep atangin chhungte ina awm chungin High school a kal ve rawih a. Class-ah Pakhatna a nih thin avangin, pawl 8 ka nih khan ka U anga pakhatna ni ve turah min han ngai ngawt a. Nia, tlanchhe chunga eirawngbawl paha lehkha zir ve mai mai thin kha, Pathian zarah kan class-ah chuan Pakhatna chu ka'n ni ve leh mai thin bawk a! Ka U vang hian High school kan kal laiin zirtirtute duhsakna nasa tak kan dawng a. Kan nihlawh asin..”Ka thianpa Dindina hian a nau in Doctor a zir chhuah theih nana a inpekna hi hrechiangtu te zingah ka tel a, IAS te hi bei se, a tlin hi ka ring thin zawk a. Kohhranah in hmang em em a ni:Dindina hi UPC kohhran a ni a. A awmna apiangah hruaitu nihna a chelh deuh zel a. An Local Church mai ni lo, Lunglei District leh North East India huapin tunah pawh thalai(PYD) hruaitu pawimawh a ni. UPC a a nihna hi ziak dawn ila ziak fe tham nihna a nei. Heti chunga a hnathawhna a hna thawk tha, hna exam leh thil danga Mizorama ti tha pawl ni chho thei zel hi a chhuanawm tak zet a ni. ADA(Contract Basis) exam ah pakhatna a ni a, Contract Basis-a a thawh mek lai hian ADA Direct (Recruitment) exam lehin pakhatna a ni leh. Kum 7 chuang Accounts Officer(Group A) a thawh hnuah kumin January thla khan Induction hmangin MFAS(Jr. Grade) ah lutin pakhatna a ni a, thla 9 vel a thawh hnuah tunah hian Induction hmang thoin MCS(Jr. Grade) a lut leh ta a ni. A nupui Hmuni mawlh hi a fakawm :High School kan kalpui, a nupui kan thiannu Hmuni hi a fakawm ka ti khawp mai. An  fate pathum hi en reng reng pawh hian  Hmuni hian a enkawl tha tih hi a hriat hliah hliah. Tun hnua ka thianpa ka hmuh na awm chhun chu  North East India huap UPC thalai Inkhawmpui liana stage a a thu leh inkhawm a hruai vel hi a ni deuh ber a. Hetianga a hun a pek theihna. A hna tha taka thawh theihna leh exam tura a inbuatsaihna chhan hi chhangchhe tak chung pawh a a nupui support thatna rah a tih loh theih loh.  chhan hi a nupuiRetheihna leh harsa kara hetiang khawpa hlawhtlinna a hmu hi ka lawmpui tak zet a. A entawn tlak em em ka ti. A in ngaitlawmin a tawng tam lo a,  tumah han rel leh sawi chhiat a neih hi ka hre ngai lo. A dinhmun a hniam leh a san in a danglam lo a. Sawrkarah hna tha tak tak in ziak tlingin thawk mahse in lian leh ropui din a la tum chuang lo. A incheina te hi man to tak a ni ngai lo. Ze nghet tak a nei a, mi pawi sawi hi a hlau em em thin. Hetiang ang mi MCS thianpa Mizoram in kan  nei hi Zoram tan pawh a lawmawm tak zet a ni. Ka thianpa Dindina te ang hi tunlai kan thalai, kan zirlai, nu leh pa te Icon/Idol ni se. Chanchinbu, Youtube, Facebook etc ah te hian retheihna in a bawhbet zo loh, kohhrana in hmang em em chunga hetiang a thlen theihna te hre ve ila. Ngaihthlut tur dik kan hriat chuan hma kan sawn deuh deuh ang.    

Chhungkaw Mission Statement Nei Rawh

Chhungkaw Mission Statement Nei Rawh

  • 22/10/2025
  • Admin

“Chhungkaw Mission Statement chu chhungkaw member tin ten inlungrual taka thuthlung an duan, eng nge i nih tum leh i chhungkaw zawm tur atana in kaihruaina ziak a dah hi a ni” - Stephen Covey, The Seven Habits of Highly Effective Families

Fate Tana Zirna Kalkawng (Career Guidance)

Fate Tana Zirna Kalkawng (Career Guidance)

  • 22/10/2025
  • Admin

“India dinhmun tur chu kan fate zirna In atang hian a insiam / The destiny of India is being shaped in classrooms” - Kothari Commission

I Lo Hlawhtlin Nan Habit Ṭha Nei Rawh

I Lo Hlawhtlin Nan Habit Ṭha Nei Rawh

  • 20/10/2025
  • Admin

“Kan tih fo ṭhin ang hi kan nihna a ni. Ropuina hi thil tih danglam a ni lo, thil chin ṭhan (habit) siam mai a lo ni zawk,” a lo ti a. Psychologist lar, Rob Gilbert-a chuan, “Kan habit kan siam a, chu chuan min siam let ṭhin,” -Aristotle

 Ka Hlawhtlinna Thuruk:Tum Bulfuk Neih- Part 2

Ka Hlawhtlinna Thuruk:Tum Bulfuk Neih- Part 2

  • 18/10/2025
  • Admin

Pathian khawngaihna zarah LLB kan zir zo va, Mizoram lamah kan practice chho ve a. Bul ṭantir te ni mah ila Pathian malsawmna ka dawng nasa em em a, Mizorama case lian tak tak ka khawih chho ve ta nghal a. Ram pum ho thubuai (case) te pawh kan khawih chho ve ta hial a. CHHUNGKAW NGAI PAWIMAWH HMASAK BER: Ka hna bakah khawtlang leh kohhranah theihtawpin ka inhmang ve a. Kan veng Zotlang Branch YMA-ah Committee member niin ka lawina kohhranah naupang tein ‘Rawngbawltu’ (Tual Upa) ah min lo thlang ve bawk a. Ka fapa Jonah hi ṭum khat chu, “I pa eng hnathawk nge?” kan ti a, “Committee,” tiin min chhang nghe nghe a. Indaih loh chang tam ṭhin mahse la, ka nunah Pathian ka dah pawimawh ber a, a dawtah chuan kan chhungkua a ni. Chuvangin, chhungkaw tan hun tam zawk pek hram ka duh ṭhin a. Ka fate school kal rual an nih chuan zirna ṭha zawk an neih theih nan Delhi lama pem thlak a, kei pawhin hma ka sawn theih nana Supreme Court-a practice chu ka ‘goal’ a ni chho ta a. AoR nih erawh chu ka la ngaihtuah pha hauh lo thung. Miten, “Ukil ṭha tak a ni,” min tih ai chuan, “Chhungkaw pa ṭha tak a ni,” min ti se ka duh zawk a ni. Kan thil tumte hi Pathian leh kan chhungkaw tana ti kan nih phawt chuan, chu chuan tihlawhtling turin chakna leh tumruhna nasa tak min pe ṭhin.  Nih Tum(Goal) Chu Thinlungah a Alh Tur a ni (Ignited Mind): Delhi lama pem thla tura rilru kan siam hnu chuan thil awm dan hrechiang turin Delhi chu ka chhuk thla ta zeuh zeuh a. College kan kal laia kan senior-te zu zawmin, an case khawih laiahte ka ṭanpui a, an inahte ka khawsa ve nawk nawk a. Ṭum khat chu ka judge ngaihsan em em mai, Justice Rohinton Fali Nariman hmaah hian case kan nei a. A hma a din ka chak em avangin ka senior-te chu ka dil ngawt mai a.Kan case chu a pawm loh tura an ngaihsa avangin, kan AoR rawih hnen  aṭanga phalna min hmuhsak hnu chuan, ka ding ve ta rawi a. Thu tam ka sawi hman lo va,rin ang ngeiin a hmaah ka ding fel hman chiah tihin,"Dismissed" a ti a, ka case chu min hnawlsak nghal a.  Kha judge hmaa ka ding ve hrim hrim kha ka lawm em avangin Facebook leh WhatsApp group pakhatah hian ka post a. District Judge pension pakhatin,"JC-a te ang Supreme Court-ah an ding lovang,AoR nih a ngai". ti a comment a lo pek chuan, ka nih theih pawha ka rin ngai loh,AoR chu min chaktir ta hle mai a.Supreme Court-ah chuan Aizawla ka junior-te tih ang pawh ka la tih ve phak loh avang khan ka zak rilru ṭhin a, Aizawla ukil ṭhenkhat, elsen deuhva, "Sup-ree-me Court ukil,” min tih chingte pawh an awm a. Vawi khat chu, kan senior pakhat hian, Guwahati aṭanga vai ukil lo kal ṭumin, kei aia junior an awm reng laiin ṭhutna kian turin min ti a, court room aṭangin min chhuahtir a. Kei aia junior, mahni pual case nei lo, a chhunga an ṭhut laiin ka case an koh hun tur pawna nghah a ngai chu ka rilru a na ve hle mai a. Khatih lai a, “Supreme Court ukil an chhuah tir che a ni maw?” tia fiamthu thawhna atana min han hmang zui leh khan AoR nih min chak zualtir hle a ni. Abdul Kalam-an a lehkhabu ‘Ignited Mind’ a a ziah ang khan, kan thil tawnte hi kan thinlunga kan duhnate tialhtu atan kan hmang thei a ni. Kan thinlung duhzawngte chu Pathian ṭanpuina zarah kan ti thei dawn a ni.  NIH TUM GOAL ZIR CHIAN A NGAI:  Pathian thu lama intuai thar nan, ni 22-26 June, 2018, Haggai Special Leadership Seminar, Guwahati, Hotel Royal Decasa-a neihah chuan ka tel ve a. Kan seminar tawp ber niah, kan resource person (facilitator) Mr. Bijoy Sangma chuan, Life Mission and Goal Setting Class-ah ṭawngṭaina nen kan mimal, chhungkua leh rawngbawlna lama kan thil tum hrang hrangte min ziah chhuahtir a. Chutah chuan, ka mimal goal atan, ka nih chak em em Supreme Court Advocate-on-Record (AoR) tih hi kan ziak a. Kan goal hrang hrang ziahna lehkhaah chuan kan tihhlawhtlin hun tur te, kan chak lohna te, kan inbuatsaih dan turte kan ziak thlap a.  Zaithiam John Mayer hla, “Love is a Verb,” tih ang deuh khan, kan thil tumte a lo hlawhtlin theih nan chet chhuah a ngai a. Kan hmalak dan tur zir chian hmasak a, kan bu zawl nuam tak te pawh kan chhuahsan a ṭul fo ṭhin. Haggai Seminar-a ka goal siamte bawhzuina turin, December, 2018-ah Delhi-a zirna inte zir chiang turin, “Family Study Tour,” kan nei a. Mizo taxi driver, tlawmngai leh hna tlin tak, Pu James-a zarah Delhi-a zirna inte a hmun ngeiah ka nupui fanaute nen kan fang a. Ani hi Delhi school ṭhaa naupang zirte an nu leh pa aiawha lo tlawh leh an zin thlak changa school-a hruai ṭhintu a nih bawk avangin school chinchang a hre hle a. School admission kalphung leh senso ngai zat te, Delhi a inluah man leh Mizo khawsak phung te kan nupain kan zir chiang a. Kan thil tum chu a taka nunpui turin hma kan la ta a ni.  HUN HMAN DAN TUR ZIAKA DAH LEH THIL TIH LAIAH RILRU PEK  Nitin hun hman dan tur ziaka dah hi a ṭangkai em em. Ka hunte chu a darkar biin ka ṭhen a, hna thawh hun tur, chhungkuaa hun hman tur leh lehkha zir hun thlengin ka siam lawk ṭhin a. Ka mut hma, zan dar 11-12 hi chu, ka hna buai tak karah pawh, AoR exam tura inbuatsaih nan ka hmang hram hram ṭhin.Supreme Court, High Court (Aizawl leh Guwahati) leh District Court-ah te case ka nei ve nual a, ka zin kual nasa bawk a, enkawl lai ukil junior ka nei ve nual bawk a. Ka hun hman dan tur ziakin dah thlap ṭhin lo ila chu lehkha zirna hun ka neih meuh ka ring lo a ni.  Nitin ka ziah lawk angin a theih chin chinah hun ka hmang a, ka thil tih  lai zelah ka rilru zawng zawng pek ka tum  ṭhin. Motivational speaker, Jim Rohn chuan,"Be there where you are (I awmna hmunah rilru pe rawh)", a ti a thu a sawinaah chuan,"I awmna hmuanh i rilru zawng zawng pe rawh. Chhungkuaa in picnic chuan i laptop emaw hnathawh tur keng suh. Thil dangah i rilru pe lovin tui cheng la, ei tur siam la, i chhungte nen hlimin nui rawh u.Office kal tura car i khalh laiin i hna emaw thil dang ngaihtuah lo la, i car khalhah chiah rilru pe rawh.Chuti lova tawhsual i tawh palh hlauh chuan i hna zawng zawngin a tuar thei a ni. Office i thlen tawh erawh chuan i hnaah chauh i rilru pe rawh,” a ti a ni.  Tunlai ṭhalai leh zirlai tam tak ten kan hnathawhna leh lehkha zirna hmunah phone kan inchhawp a, Facebook, Youtube, Whatapp status leh chanchin thar kan bik zuk zuk ṭhin. Hei hian hnathawh leh lehkha zir a ti sawt lo hle a, kan nih tur ni pha lovin min siam thei a ni. Thil ṭha leh ṭangkai tak pawh hi, a hun leh a hmun kan thliar hran thiam loh chuan, kan tana ṭha lo, kan hmasawnna daltu a ni thei a ni.  ENG VANGIN NGE TUM(GOAL) KAN NEIH ANG? Goal mumal tak kan neih hian kan hun kan hmang ṭangkai a, mahni inthunun turin min pui a ni. Goal nei lo mi chu midangin an goal tihhlawhtlinna atan an hmang tho tho va, buh si thliin a chhem ang maiin, an sawmna apiangah an then vel mai mai ṭhin. Matthaia 9:29-ah, “In rin angin in chungah lo thleng rawh se,” a tih ang khan goal neih hian Pathian rinna kawngah pawh mi a tinghet thei a ni. Isuan Marthi hnenah, “Marthi, thil tam tak i ngaihtuah a, i buai a nih hi…,” a tih ang khan kan Pathian hian thil engkim ti vek turin min beisei lo va, insawr bingna nei turin min duh a ni. Goal neih hian insawr bing a tiawlsam a, kan hnathawhah min tisawt bik em em a ni. Goal neih hian hmachhawp min pe a, beiseina nung min siam a, taimakna min pe a, min khalh kal ṭhin. Indopui pahnihna hunlaia German-ho tihduhdahna aṭanga dam khawchhuak, Juda-te chanchin an zirnaah chuan, an dam chhuah theihna chhan chu beiseina an neih vang chauh niin an sawi a ni.  Heng ka hlawhtlinna thuruk ka ziah hi, mahni insit tak chunga, Pathian ropuina tur atana ziak ka ni tih chhiartuten min lo hriatsak ka duh tak zet a. Pathian ropui nan, Amah rinchhana kan thil tumte chu Aman min tihhlawhtlinsak dawn a ni tih puan chhuah hi ka duh ber a ni. India ramin ‘Footballer of the year 2023’ atana an thlan thar, Lallianzuala Chhangte pawhin amah an lo hmuahnaah, “Ka nunah entawk tlak in hmuh chuan Isua neitu ka nih hi lo entawn ula, chu chu ka duh ber a ni. Vawiina sum leh pai ka neih te hi Pathian vang vek a ni,” ti a a sawi ang khan, kei pawh ka hlawhtlinna hi Pathian khawngaihna avang chauh a ni ka ti lo thei lo a ni.                                                                            -JC Lalnunsanga,AoR(Supreme Court) 

Be There Where You Are

Be There Where You Are

  • 17/10/2025
  • Admin

 "Thla khat hlutna i hriat duh chuan, thla kim lova piang nau chhiattu zawt la, Darkar khat hlutna i hriat duh chuan, a bialnu nghaktu a bialpa zawt la, Minute khat hlutna i hriat duh chuan, rel in a tlai avanga a tlansan khualzin zawt la, Second khat hlutna i hriat duh chuan, car in su tep khalhtu zawt rawh”  "You Can Achieve More"-Shiv KheraSap ṭawnga, “Be There Where You Are,” ti-a thupui kan dah kher hi ngai mawh kan awm mai thei a; mahse, a thluk hi bengah a cham bik riauvin ka hria a. He thu hian ka nun kawngah, hmasawnna thui tak min pek avangin ka thiam ang tawka han ziah ve ka duh a ni. A awmzia chu, "I awmna hmunah awm rawh," tihna mai a ni a, “I thil tih laiah i rilru leh ngaihtuahna zawng zawng pe rawh,” tiin a sawifiah theih awm e. Kan thil tih laia kan rilru kan pek leh pek loh hian kan tih ṭhat leh ṭhat loh te, kan tih sawt leh sawt loh te leh hma kan sawn leh sawn loh nasa takin a hril a ni.Kum 1996 July thla tir lam khan, Bill Gates-a pa chuan mi pawimawh ṭhenkhat chaw eiah a sawm a. A mi sawmte zingah chuan a fapa, Microsoft dintu, Bill Gates leh mi hausa tawntaw (millionaire), Warren Buffett te pawh an tel ve a. Heng mi pahnihte hi an hausak avanga khawvel hriat lar, Forbes World Millionaires list-ah pawh dinhmun sang hauh rengtute an ni a. An chaw ei hma chuan inkawm khawmna an buatsaih a, chuta kaihruaitu chuan, “Tun dinhmun in thlen theihna atana thil pawimawh ber in tih min hrilh thei em?” tiin a zawt dun a. Warren Buffet chuan rang takin, “Thil tih laia rilru pek,” tiin a lo chhang a, Bill Gates pawh chuan rang taka, “Dik lutuk” tih pahin a lu a lo bu nghal nghut a ni.Bill Gates hian computer lamah rilru a pe em em a, kum 13 a nih lai atangin a atchilh ṭan der tawh a. Pawl 9 a zirlai phei chuan a zirlai dang zawng zawng ngaihthah khawpa a buaipui vangin a nu leh pate chuan an manganpui a, computer khawih lovin a awm phah ta a ni. Thla 9 dawn lai computer khawih lovin a awm phah ta a ni. A bialnu pawhin amah aia computer-a rilru a pek zawk avangin an inban tih thu a sawi hial a ni.Warren Buffet pawh hian a nih tum ber, mi hausa nih theih dan tur chu kum 10 chhung zet,atchilh khawpin a ngaihtuah a. A chanchin ziaktu, Alice Schroeder chuan, "A tet lai aṭang tawhin millionaire nih a tum bur mai a ni,” a ti. Kum 11 a nihin kum 35 a tlin hunah millionaire nih hman a tum thu a lo sawi tawh a, a tum chu kum 30 a nihin a hlawhtling der tawh a ni. Warren Buffett hian eng pawh ti dawn se, a theihna leh a rilru zawng zawng pein, a thil tih laiah a cheng ṭhin a ni.Motor accident chhan tam ber an zirchianna pakhatah chuan driver-ten a rilru an pek loh vang a ni tih an hmu chhuak a. Hei hi driver-ten an motor khalha rilru an pek tawk loh vang a ni thei. Vawi khat chu, Tuikual chhovah hian zawi muangin car ka khalh a, ka case dinna turin ka rilru a luah em avangin ka ngaihtuah ngut ngut a. Court-a judge hma a ka sawi dan tur te, leh lamin chutiang chuan lo sawi se engtin nge ka chhan let ang tihte ka ngaihtuah kual chiam mai a. Ka ngaihtuahna hmun danga a awm daih lai chuan ka hmaa bolero chu ka hmu lo ṭep a, kan insu hman thuak a. Chu bolero khalhtu chuan vin fahran a, “Kawng en ta che,” tia min hrawk tuar chuan ka inngaihtuahna aṭang chuan min tiharh zawk a. Kha bolero nen khan lo insu ta ila, nasa taka ka ngaihtuahnaa ka lo inbuatsaih mek khan awmzia a nei dawn lo. Keimah inhliamin, damdawi inah ka awm lo a nih pawhin, ka car tal chu nilengin workshop-ah buaipui ka ngai awm si a ka ti rilru nauh nauh a. Ka car khalh laia ‘keimah’ ka awm loh avanga chhiatna nasa zawk a lo awm theihzia ka ngaihtuah chhuah phah ta a ni.Ṭhenkhat chu, kan inkhawmte hian, kan rilru leh ngaihtuahna hmun dang daihah a lo awm ṭhin a. Inkhawm hi tih tur ni-a ngaiin, thusawituin eng nge a sawi pawh hre lo vin, biak in chhungah kan lo ṭhu ve mai mai thei. Mi pakhat chuan, biak ina a mutthluk loh nan, a thuchah ngaihthlak chu a pawimawh lai, a tam thei ang ber, ṭha takin a lo ziak ṭhin a. Chutianga a tih fo hnu chuan, tun hmaa thusawi thiam leh ngaihnawm pawha a lo ngaih lohte thusawi khan, a nun chu nasa taka a chawm thu a sawi a. A hlawkpui chhan ber ni-a a sawi chu, thusawitute khan an sawi ṭhat tak em avang ni lo vin, inkhawm laia uluk taka thusawi a ngaihthlak a, a lo ziah thlap thlap vang kha a ni. Hetiang hian kan inkhawm hian uluk takin thusawi ngai thla ila, Pathian thu hi thu nung a nih angin, kan nunah pawh nung takin hna a thawk ngei ang. Biak ina kal hi kan tih tur ni-a kan hriat avang chauha kan kal a, kan va ṭhut mai mai hian kan hlawkpui tur angin kan hlawkpui thei ṭhin lo a ni.Motivational Speaker, Jim Rohn chuan, “I awmna hmunah i rilru zawng zawng pe rawh. Chhungkaw picnic a in kal chuan i laptop emaw hna thawh tur keng suh, thil dangah i rilru pe suh. Tui cheng la, ei tur siam rawh. I chhungte nen hlimin nui rawh u. Office kal kawnga car i khalh mek laiin thil dang leh vawiina i hna tur ngaihtuah suh. I car khalhah chiah rilru pe la, tawhsual i tawh palh chuan i vawiin hnain a tuar thei. Office i thlen tawh chuan i hnaah chiah rilru pe tawh zawk rawh,” tiin a sawi.Delhi-a kan ṭhianpa, corporate lawyer pakhat chu, a thawhna Law Firm-ah chuan phone hi office hun chhung chuan an switch off ṭhin a, thil pawimawhah pawh a biak theih tawh ngai loh ṭhin. Kan thil tih leh hnathawh a kan hlawhtlin theihna turin hetiang taka rilru kan sawr bing hi a ngai tawh hle a ni. Tunlai ṭhalai tam takte hian, lehkha zirna leh hnathawhna hmunah phone kan inchhawp a, Facebook, YouTube,WhatsApp sttaus leh chanchin thar kan bih zuk zuk ṭhin a, lehkha zir leh hnathawh a tisawt lo thei hle.Hei hian kan nih theih ang ni phak lovin min siam thei.Thil ṭha ni awm taka lang pawh hi, a hun leh hmun a zirna a ṭhain a ṭha lo thei a ni.Tu emaw hian, ni tin, i bank account-ah Rs.86,4000/- i duh dan leh i duh zat anga i hman turin dah lut ziah ta se.Ni khata i hman zawh loh, a bang zawng chu i account aṭang chuan a ni tawp apiangin lak bo zel ni dawn thung ta se, engtin nge i tih ang le? Rs.86,4000/- chu ni tin i hman zawh ngei ngei a ngai tihna a nih chu!Ni tin mai hian second 86,400 kan duh dana hman theih kan nei a. Mi tam zawk hian thil ṭul lo leh ṭangkai lo tih nan kan hmang a, ho lam takin kan khawhral mai mai ṭhin. Mi ropui leh hlawhtling kan nih duh chuan hun kan hman thiam a, kan hman dan tur pawh kan dah pawimawh a ṭul hle. Rilru pe lo deuha thil tih hi hun khawh ralna uiawm ber a ni. Kan thil tih laiah rilru pe ila, kan ni tin bank account-a pawisa awm kha kan hmang ṭha tihna a ni dawn a ni.Nehemia khan, Jerusalem kulh chhia siam a nih dawn khan, a thil tih laiah a rilru kha a va han pe teh lul em! Sanbalata leh Tobia ten a rilru lak peng tuma hma an lak pawh khan enga tan mah a ngai lo a nih kha. Amah mai ni lo, kulh chhia siamtute pawh khan an thil tih laiah an rilru leh theihna zawng zawng an pe a, an hmelmaten an lo tibuai reng chung khan kulh siam an ṭhulh lo. An tih tura an chian em avang khan, ni 52 chhung lekin, Jerusalem kulh kha an siam ṭha zo leh thei a ni.Keini ringtute phei chu hla siamtuin, “I hun ti thianghlim la, Lalpa pawl fo rawh,” a tih ang khan kan hunte hi ṭha takin hmang ila. Kan thil tih laiah kan theihna leh kan rilru zawng zawng pe chungin ti ṭhin ila. Hmelma Setana, a chhe ber min duhpuitu hian, min tihbuai a tum reng avangin, kan thil tihna reng rengah Pathian awmpuina pawh dil ṭhin ang u. Be there where you are and be there with God always!                                                                             -JC Lalnunsanga(AoR, Supreme Court)