DISCLAIMER

 1.⁠ ⁠Mizo ten dan leh hrai chungchanga  an lo bengvar nan leh thudik rintlak an hriat theih nan he website hi siam a ni a. 

2.⁠ ⁠Mizo ten Court rorelna kan hriat fiah leh hriat chian tawk loh avangin harsatna kan tawk thin a. Court rorelna leh dan te hi English a ziak a nih avangin mi nawlpui te tan hriat thiam a har thin a. English a in ziak te chhiar tur tam tak national news a a awm laiin mahni tawng ngeia kan lo hriat ve nan thuthar ber berte tarlan a ni ang. 

3.⁠ ⁠Mizo mipui ten kan hriatthiam tlan theih dan tur berin Supreme Court, High Court leh District Court te mipuite hriat tura pawimawhte a  rang thei a i chhiar theih tura lo chhawp chhuah  hi kan tum a ni. 

(The Bar Council of India does not permit advertisement or solicitation by advocates in any form or manner. By accessing this website, www.jclalnunsanga.in, you acknowledge and confirm that you are seeking information relating to JC Lalnunsanga, Advocate & Legal Consultant  of your own accord) 

Exit

High Court

Hmeichhe Transgender-te Chu Mipa Candidate-te Tih Tura Ruat Paltlang Tir Ve Tur An Ni Lo: Gauhati High Court Chuan Reservation Policy Nei Turin Sorkar  Hnenah Rawtna A Siam

Hmeichhe Transgender-te Chu Mipa Candidate-te Tih Tura Ruat Paltlang Tir Ve Tur An Ni Lo: Gauhati High Court Chuan Reservation Policy Nei Turin Sorkar Hnenah Rawtna A Siam

  • 28/11/2025
  • Admin

Nimin ni 27, November 2025 (Ningani) khan Gauhati High Court, Division Bench, Chief Justice Ashutosh Kumar leh Justice Arun Dev Choudhury te chuan transgender-te tana seat dah hran dilna chungchanga thubuai thehluh chu an ngaihtuah. He PIL-ah hian transgender-te tan seat dah hran anih chuan,  mipa leh hmeichhe transgender-te chuan intluk tlang takin, mipa leh hmeichhiate (binary) ang bawkin hnalaknaah hian an tel ve thei dawn a ni, tiin an sawi.Thubuai Bultanna:Police Department chuan Transgender-te tan Police Sub-inspector leh Constable lak anih tur thu hriattirna an chhuah a. Chu hriattirnaah chuan transgender-te seat leh mipa candidate-te seat chu hmunkhata dah a ni a. Hemi avang hian hmeichhe transgender-te chuan he hna lakna atana mipa candidate-te tih tur ang zawng zawng chu an tih ve a ngai ta a, hmeichhe transgender pakhatmahin an dil ta lo a ni. He hna lak danah  hian inthliarhranna dik lo tak awma an hriat avangin PIL an thehlut ta a ni.Court-a Thu Ngaihthlak leh Thupek:Sorkar tana ding ukil chuan transgender community te chu ‘socially and educationally backward class’ (SEBC) anga pawm tura rawtna chu, state cabinet hmaah pawmpui turin dah a nih thu leh, pawmpui a nih veleh transgender-te chuan zirnaah leh hnalaknaah "reservation" an dawng ang tiin a hriattir a.Court chuan transgender community-te tana hmalakna neih chu sorkar tih tur a nih a sawi a. Hnathawhnaa chhawr an nih theih nan te, khawtlanga tha taka an tel ve theih nan te hmalakna neih a ngaih thu an sawi a. Transgender-te chuan an nihna anga zah tura dikna chanvo  (fundamental right to dignity) an neih thu chu hre fur tawh mah ila, an tana hmalakna chu a tlem thu an sawi a. Hmalakna tha zawk neih a nih chauhin transgender-te hi khawtlang nunah tha takin an tel ve thei ang, tiin an sawi.Gauhati High Court chuan Sorkar leh Department of Social Justice & Empowerment-te chu hun kal zela an hmalak dan tur hrilh turin a ti a. Transgender-te hnaa lak an nih dan tur kalphung te,  mipa leh hmeichhe transgender thliar hran dan tur leh an dinhmun tur te, huam kim zawk a police hna lakna neih a nih theih nana hmalakna an neih dan te, State cabinet-a  transgender-te tana rawtna awm chungchang thu kal zel dante hriattirna pe turin a ti a. He thubuai hi ni 11.02.2026 a ngaihtuah leh tura dah a ni(www.jclalnunsanga.in)(He thubuai  All Assam Transgender Association v. The State of Assam and 3 ors. ah hian thubuai thehluttu lam tan Advocate Swati B. Baruah a ding a, Assam sorkar lam tan R.K.D. Choudhury, Deputy Solicitor General of India; D. Nath, Senior Government Advocate, Assam; D.P. Borah, Standing Counsel, Health & Family Welfare Department; R.M. Das, Standing Counsel, Social Justice & Empowerment Department leh Advocate R.S. Chowdhury te an ding)

Allahabad High Court chuan Tawngkaa Inremtihna Ringawt chu Mimal Rama Kawng Siamnan a Tanchhan Theih Loh A Ti

Allahabad High Court chuan Tawngkaa Inremtihna Ringawt chu Mimal Rama Kawng Siamnan a Tanchhan Theih Loh A Ti

  • 28/11/2025
  • JC

Allahabad High Court chuan November ni 26,2025 khan State-in tawngkaa inremtihna(oral consent) emaw hun rei tak chhung vantlang lo hman a nih vang ringawt chuan mimal ram chhunga kawng siam hnan atan a tanchhan theih lo a ti.  Justice Shekhar B.Saraf leh Justice Prashant Kumar-te thutna bench chuan mimal in leh lo te chu vantlang tana hman a nih dawn chuan dan hnuaia dik taka lei (proper acquisition) tur a ni an ti a, samkhai zawnga inremtihna leh mipui kaltlangna thin a nihna chuan dan kalphung chu a thlak theilo a ti a ni.An Buaina Bul:He thubuaiah hian Gram Panchayat-te hman thin ram 4m a zau chu vantlang kawnga siam a nih tum thu an sawi a. Thubuai thehluttu te chuan tualchhung thuneitute atangin an ram zangnadawmna an dilna chu an hotute hnenah an thawn tawh thu tiam thin mahse , ram acquisition chu tan a ni hlei thei lo a. Reilo te hnuah chuan Sub-Divisional Magistrate, Haidegarh chuan kawng chu “public interest” atana siam a nih avangin thubuai thehluttu-te hnenah chuan neitu nihna chu a pek kir theih tawhlo a ti a.  Dilna eng emaw zat thehlut mah se, zangnadawmna hi tun thlenga an dawngloh avangin High Court-ah an zualko ta a ni.Court-a An Inhnialna:Sawrkar chuan ram chu kum 30-40 zet chu kal tlangna atan an lo hmang tawh avangin hun rei tawh hman tawh a nihna hmangin an nei thei an ti a. Court chuan he hnialna hi hnawl sakin , welfare state chuan a ram mipuite lakah Doctrine of Adverse Possession (Ram luah rei tawh avanga ram neitu phalna tel lova ram neitu nih theihna)chu a chham theilo a ti a. Bench chuan Supreme Court thutluk pahnih Vidya Devi leh Tukaram Kana Joshi-te chu sawi langin State chuan a khua leh tuite in leh lo chu due process awm lo chuan a chhuhsak theilo a ti .Court Ngaihdan leh Thupek:High Court chuan ram hi vantlang mipui kaltlang(public passage) atan hman thin ni mah se, thubuai thehluttu-te hminga chhinchhiah chhunzawm zel a ni a. Dan anga lak a nih loh thu  a sawi bawk. Bench chuan dan hmanga rorelnain (Rule of Law) a thunun democratic system-ah chuan State-in mimal ram a luah hmain a lei dan tur dik tak a zawm a ngai a; Hun rei tak lo hman emaw tawngkama inphalsakna ringawt chuan State chet dan hi a ngaihdam theilo a ti a ni.Allahabad High Court chuan ram chu dan ang taka lak a nih hnuah chauh hmang turin thuneitute chu a hriattir a. Sawrkar(respondents)-te chu zangnadawmna chu thubuai thehluttute hnenah pe turin thu a chhuah bawk(www.jclalnunsanga.in).(He thubuai hi WPC No.8222 of 2024, Kaushal Kishore & Anr Vs State of UP Through Chief Secretary, Revenue, Lucknow & 4 Ors a ni a. Thubuai thehluttute tan hian Madan Gopal Trivathi leh Shivam Kumar Mishra an ding a. Sawrkar tan hian CSC Mohan Singh a ding a ni).

Himachal Pradesh High Court:  Accident Thlen Laia Driving License Neih Loh Vangin Mitthi Chu Mawhphurhna Nei A Puh Theih A Ni Lo

Himachal Pradesh High Court: Accident Thlen Laia Driving License Neih Loh Vangin Mitthi Chu Mawhphurhna Nei A Puh Theih A Ni Lo

  • 28/11/2025
  • Admin

Himachal Pradesh High Court chuan November  ni 14,2025  khan mitthiin accident thlen laiin driving license nei lo mah se, mawhphurhna nei a puh theih a ni lo a ti. Justice Jiya Lal Bhardwaj chuan he thil thleng hian Motor Vehicles Act,1988 hnuaiah penalty a nih theih thu a sawi a. Amaherawhchu,  driving license a neih loh avanga a huhoa fimkhur lohna (Contributory negligence) chu thutlukna siam nan hman theih a ni lo a ti a ni.He thubuai hi kum 2013-a kum 16, Class 10+1 zirlai naupang thihna chungchang a ni a. A nu leh pate chuan Motor Vehicles Act Section 166 hnuaiah chuan zangnadawmna Nuai 10 phutin thubuai an thehlut a. Motor Accident Claims Tribunal chuan Nuai 3,42,750 , 7.5% interest tiamin a a pe a. Mitthi tawh thla khat sum thawh chhuah zat chu Cheng 3000/- a chhutin driving license a neih loh avangin zangdawmna chu 25% in a tih hniamsak a ni.He an thil hmuhchhuah hi khingin, a nu leh pate chuan Himachal Pradesh High Court hnenah an thlen a. Tribunal-in driving license neih loh avanga a huhoa fimkhur lohna (Contributory negligence) tia a sawi chu a tidik lo a ni, tiin Court chuan an sawi. He thu hi dik ta reng pawh ni se, mitthi chu he accident thlen nachhana puh ringawt theih a ni lo, a ti.High Court chuan tribunal-in a sum lakluh/hlawh theih tura beisei (notional income) an chhut danah dik lo a awm tih an hmuchhuak a. He accident-a mitthi hi zirlai la naupang tak leh hma hun eng tak nei, IAS officer nih tum, zirlai pawn lamah pawh hlawhtlinna tam tak lo nei tawh a nih thu an tarlang a. Hma hun eng tak nei a nihna te thlir chungin, notional income an chhut dan chu rate sang zawk a chhut turin Court chuan a ti ta a ni.Tichuan a sum lakluh theih tura beisei an chhut hniamsak tawh te leh he chetsualnaa mawhphurhna a nei anga sawi avanga an dik lo taka an sum hmuh tur an paih tak te chu an chhut tha a. Tichuan, Court chuan zangnadawmna  a nu leh pate hnena pek tur zat chu a chhut tha ta a ni.(www.jclalnunsanga.in)(He thubuai Madhu Joshi and another v/s Rajesh Kumar alias Sonu and others ah hian, thubuai thehluttu tan N.K. Thakur, Senior Advocate leh Divya Raj Singh, Advocate te an ding a; an khinte lam tan Devyani Sharma, Senior Advocate leh Anirudh Sharma, Advocate te an ding)

Hospital-te Chuan An Hospital-a Inenkawlna An Pek Theih Leh A Man te Reception-ah Leh Website-ah An Tarlang Tur A Ni: Kerala High Court Chuan Clinical Establishments Act A Pawmpui

Hospital-te Chuan An Hospital-a Inenkawlna An Pek Theih Leh A Man te Reception-ah Leh Website-ah An Tarlang Tur A Ni: Kerala High Court Chuan Clinical Establishments Act A Pawmpui

  • 27/11/2025
  • JC

Nimin ni 26, November 2025 (Nilaini) khan Kerala High Court, Division Bench, Justice Sushrut Arvind Dharmadhikari leh Justice Syam Kumar VM te chuan hospital-te zawm tur kaihhruaina a siam a, he kaihhruainaah hian Kerala High Court chuan damlo te tana awlsamna tur  leh Kerala Clinical Establishments (Registration and Regulation) Act, 2018 hnuaia dan thenkhat chu a pawmpui bawk. Hospital-a an dinhmun hrang hrang, abik takin, khum awm dan te, ICU/OT awm dan te, laboratory awm dan te, ambulance awmdan te, X-ray, Ultrasound leh CT scan neih dan zawng zawng te leh hospital biak pawh theihna te tarlang turin a ti a. Hospital-te chu reception counter-ah leh an official website-ah te an hospital-a inenkawlna an pek theih chu ziak lang a, a man zat(rate) te chu English leh Malayalam-a tarlang turin a ti bawk.He thupek hi an zawm lo anih chuan Kerala Clinical Establishments (Registration and Regulation) Act, 2018 hnuaiah hremna pek theih an ni, a ti a. He hremna hian an registration tihtawp rih(suspend) emaw sut/tihtawp (cancel) emaw a huam thei ang.Kerala Clinical Establishments (Registration and Regulation) Act, 2018 hi Kerala High Court, Single Judge-in a lo pawmpui tawh a, a pawmpuina hi Division Bench hnenah appeal leh a ni. Division Bench, Justice Sushrut Arvind Dharmadhikari leh Justice Syam Kumar VM te chuan he dan hnuaia kaihhruaina leh dan awm te hi vantlang hriselna vawnhimna tur te, bill chungchanga langtlang zawka thil tih a nih nan te leh healthcare in ang tlang state chhunga neih a nih theih nana tih a ni a, hemi avang hian he dan hi an pawmpui ta ni.Hetiang hian Kerala High Court chuan hospital-te zawm tur kaihhruaina a siam:·       Clinical establishment tin te chuan damlo enkawl hmanhmawh ngai te chu an theih ang angin an enkawl vat tur a ni a, an nunna chhan turin inenkawlna chu pawisa pek lawk ngai lovin an nei tur a ni a, damlo an endikna zawng zawng chu damlo chhuah hunah an pe  leh vek tur a ni.·       An inekawlna pek theih (services), a man zat (rate), hospital-a an hmanraw neih (facilities), damlote dikna chanvo, and buaina neih a biakna tur te chu  Malayalam leh English-in  reception leh an official website-ah an tarlang tur  a ni.·       Brochure leh PDF a download theihin an inenkawlna an pek theih (service), a man zat (rate), hospital bill inpek dan kalphung, insurance chungchang kimchang, hospital atanga chhuaha thil tih dan tur, rikrum thil a chetlak dan tur (emergency protocols), buaina leh an zawhna neih an zawh dan tur kalphung te chu English leh Malayalam in an dah tur a ni.·       Buaina leh zawhna zawh theihna tur dawhkan an nei tur a ni a, reference number an neih tir ang a, an buaina chu ni 7 chhungin an chingfel tur a ni a. Thla tina buaina thehluh te chu register-ah an ziaklut tur  a ni bawk.·        A man zat an tarlan te, brochure, leh website-a an tarlan te chu diktak leh rintlak tak a ni tur a ni a, an ennawn reng tur a ni bawk.·       Damlo chu hospital atanga chhuah anihin, hospital-a thuneitute chuan  an chhuah (discharge) dan te, an enkawlna atana endikna an neih zawng zawng -ECG, X-ray, CT scan leh test report te chu damlo hnenah an pe vek tur a ni.·       Zawm tura an intiamkamna chu ni 30 chhungin an thehlut tur a ni a. District Authorities te chuan  ni 60 chhungin an endik tur a ni a, dik lo a awm chuan an che vat tur a ni.·        Damlote chu consumer forum –ah an kal thei a, police complaint an thehlut ang, Legal Services Authorities te puihna an dil thei a ni.·       Heng hriattirna hrang hrang te hi Malayalam leh English-in hospital leh an website-ah te awlsam taka hmuh theih turin an tarlang tur a ni.·       Heng kaihhruainate hi an zawm lo a nih chuan an registration suspend emaw cancel emaw a ni thei ang.·    Damlo emergency-te enkawl leh buaipui dan tur, natna darh tur laka invenna training leh drills an nei thin tur a ni.(www.jclalnunsanga.in)(He case-a thubuai thehluttu tan hian Senior Advocate VV Asokan a ding a, sorkar lam tan Sorkar Ukil N Manoj Kumar a ding a ni)

Gauhati High Court Chuan MTOA PIL Thehluh Mizoram-a Kawng Pawimawh Pali Chhe Lutuk Dinhmun a Enfiah

Gauhati High Court Chuan MTOA PIL Thehluh Mizoram-a Kawng Pawimawh Pali Chhe Lutuk Dinhmun a Enfiah

  • 20/11/2025
  • JC

Gauhati High Court, Aizawl Bench chuan nimin khan PIL No.1/2025 Mizoram Truck Owners Association (MTOA)-in Mizoram puma kawngpui eng emaw zat dinhmun hlauhawm tak chungchanga a thehluh PIL chu a ngaihtuah a. He PIL No.1/2025 ah hian kawng pawimawh pali, Aizawl-Kolasib-Silchar, Mamit kaltlanga Aizawl-Kanhmun , Lunglei-Tlabung, leh Lunglei–Chawngte-te chu siam that an phut a. Hun rei tak chhunga kawng enkawl that loh leh  chhe  lutuk chuan transporter leh mipui te chu nasa takin a nghawng a ti a. Sum tak tak pek chhuah(sanction) ni mah se thubuaia thlalak thil tel  chuan highway-a hmun tam tak zawk chu a him lo tih a ti lang a.Bench chuan August ni 13, 2025 khan State thuneitute, PWD official-te, leh NHIDCL hnenah hriattirna a pe a. Department anga an hmalaknate leh kawng dinhmun chhe taka a awm reng chu affidavit kaltlanga thehlut turin a ti a. Court chuan he thubuai hian mipui zahawm tam tak a nghawng tiin sawrkar atangin a rang thei ang berin chhanna a phut a ni.High court chuan nimin khan he thubuai hi a ngaihtuah leh a. Thubuai thehluttu chuan Kawlkulh-Hliappui kawngpui chu tun hnaiah siamthat a nih tawh avangin second additional affidavit a thehluh loh tur thu court hnenah a thlen a. Sawrkar chuan thubuai thehluttu-in affidavit a thehluh hmasaka buaina a rawn tarlante chu chhanna hun a dil belh a. Court hian kar hnih hnua ngaihtuah leh turin a ruat a ni.PIL Pathum Danglamna:PIL No.12 of 2022: Lalduhawma Pachuau Vs State of Mizoram & Ors-ah  hian Lunglei chhung leh Aizawl-Thenzawl-Lunglei(ATL) kawng chhe dinhmun chu a tarlang a. Kawngchhia hian vantlang nun mai bakah nitin zin mite tan harsatna tam tak a thlen thu an sawi a.Thubuai thehluttu chuan kum 2018-a sawrkar nena maintenance inremna an neih chu hlen a nih loh thu leh contract chungchanga RTI zawhnate chu ngaihthah a nih thu a sawi.November ni 18, 2025 khan thubuai hi ngaihtuah a ni leh a. Sawrkar chuan affidavit thehlutin kawng siamtu tur tender an chhuah theih tep thu sawiin rang taka hmalak chhoh zel an tum thu court hi a hrilh a. Court chuan sawrkar chu khaw that laia a rang thei ang bera tha taka kawng chu siam turin a hriattir a. Kawng siamna tura pawisa pawh a hmanna tur ang thlapa hmang turin a ti a ni.Kar 4 hnu a ngaihtuah leh turin a ruat a ni.PIL No.1 of 2025: Mizoram Truck Owners Association(MTOA) Vs State of Mizoram & Ors hian Mizoram hmun li a kawngpui -Aizawl-Kolasib-Silchar, Aizawl-Kanhmun, Lunglei-Tlabung, leh Lunglei–Bungte te chu a tarlang a. Heng kawngpuite hian PWD leh NHIDCL a huam a ni.November ni 19,2025 khan he thubuai hi court hmaah ngaihtuah leh a ni a. Court chuan sawrkar dil angin chhanna thehluhna hun kar hnih a pe a. Kar hnih hnua ngaihtuah leh turin a ti a ni.PIL No.2 of 2025: Mizoram Truck Drivers Association(MTDA) Vs State of Mizoram & Ors hi PIL thehluh thar ber niin NH-06 kawng, Kawnpui–Khamrang-Sairang kawngpui a thai lang a. Kawngpui dinhmun chhe lutuk hian state pumpuia supply leh mamawh hrang hrang phur luhna tur chu a tibuai hle a.November ni 7, 2025 khan he thubuai hi Chief Justice Ashutosh Kumar leh Justice Michael Zothankhuma-te thutna bench chuan an ngaihtuah a. November ni 7,2025 a thupek angin NHIDCL chuan affidavit thehlutin kawng chhia siamtha turin theihtawp an chhuah thu an sawi a. Nimahsela, court chu lungawi tawk lovin report thar ber thlalak thil tel chu thehlut turin a ti leh a. Chutih rualin M/S J Infratech Ltd.-te chu court date lehpeka an inlan leh lo a nih chuan warrant of arrest a chhuah tur thu a vaukhan a, affidavit thehlut turin a ti nghal bawk.He thubuai hi November ni 25,2025-a ngaihtuah leh turin a ruat a ni(www.jclalnunsanga.in).(He thubuai PIL No.1 of 2025, MTOA Vs State of Mizoram & Ors-ah hian thubuai thehluttu tan Rosalynn L. Hmar a ding a , sawrkar tan hian Lalnunhlui a ding a ni.)

High Court, "CADC-ah Governor-in Governor Rule, 6th Schedule Para 16 (2) leh 20 BB  tlawhchhanin a puang thei. CADC mipuite tana tha ber turin sawrkarna mumal a awm chuan Governor-in sawrkarna siam thei tur fiahna floor test nei turin a ti thei ang,"

High Court, "CADC-ah Governor-in Governor Rule, 6th Schedule Para 16 (2) leh 20 BB tlawhchhanin a puang thei. CADC mipuite tana tha ber turin sawrkarna mumal a awm chuan Governor-in sawrkarna siam thei tur fiahna floor test nei turin a ti thei ang,"

  • 19/11/2025
  • JC

Vawiin ni 19, November khan High Court chuan Chakma Autonomous District Council a MDC, thenkhatten Governor in CADC a sawrkarna nghet awm loh avanga Governor Rule a puan thubuaiah thutlukna a puang a. Governor Rule puan chu High Court hian  pawmpuiin High Court chuan, "Governor-in 6th Schedule Para 16 (2) leh 20 BB tanchhanin CADC ah Governor Rule a puang thei a. CADC mipuite tana tha ber turin sawrkarna mumal a awm chuan Governor-in sawrkarna siam thei tur fiahna floor test a rang lamin a nei turin a ti thei ang," a ti.11th CADC a Chief Executive Member Molin Kumar Chakma chu ni 16.06.2025 ah paihthlak a ni a. Lakhan Chakma leh amah chu CEM thar atan a thlawptu  MDC midangten sawrkarna siam tuma hma an lakna chu Governor in pawm sak lovin sawrkarna nghet awm theih loh avangin Governor Rule ah CADC chu a puang ta zawk a.   Lakhan Chakma leh MDC, Chakma Autonomous District Council (CADC) ten MDC  seat 20 ah 16 MDC neiin tam zawk an nih avanga sawrkarna siam an tum laia Governor in CADC chu  Governor Rule a dahna ni 7, July, 2025 a  thuchhuak chu High Court ah hian an khing a ni. MDC te hian Rule 22, CADC (CCB Rule) 2002 tanchhanin an tam zawk avangin sawrkarna siam turin court ah hian an dil a. Council of Minister pawhin Governor thu kalpui danah lungawi tur anga sawi ni mah se an  thu rawn chu sawrkarna siam thei fiahna neih a ni a. Governor hian Governor rule hi dan anga hetiang a puan theihna a nei lo an ti. Sawrkar lam hian 6th Schedule ah Governor hian Governor Rule puan theihna a nei an ti ve thung. He case hi ni 25 September khan final hearing neih tawh a ni a, Judgment hi vawiinah puan a ni. (www.jclalnunsanga.in).(He case WPC No.84/2025 ah hian Petitioners tan JC Lalnunsanga a ding a, Governor leh sawrkar tan Advocate General Biswajit Deb, Senior Advocate a ding)