DISCLAIMER

 1.⁠ ⁠Mizo ten dan leh hrai chungchanga  an lo bengvar nan leh thudik rintlak an hriat theih nan he website hi siam a ni a. 

2.⁠ ⁠Mizo ten Court rorelna kan hriat fiah leh hriat chian tawk loh avangin harsatna kan tawk thin a. Court rorelna leh dan te hi English a ziak a nih avangin mi nawlpui te tan hriat thiam a har thin a. English a in ziak te chhiar tur tam tak national news a a awm laiin mahni tawng ngeia kan lo hriat ve nan thuthar ber berte tarlan a ni ang. 

3.⁠ ⁠Mizo mipui ten kan hriatthiam tlan theih dan tur berin Supreme Court, High Court leh District Court te mipuite hriat tura pawimawhte a  rang thei a i chhiar theih tura lo chhawp chhuah  hi kan tum a ni. 

(The Bar Council of India does not permit advertisement or solicitation by advocates in any form or manner. By accessing this website, www.jclalnunsanga.in, you acknowledge and confirm that you are seeking information relating to JC Lalnunsanga, Advocate & Legal Consultant  of your own accord) 

Exit

Supreme Court

Supreme Court  Chuan Police Media Briefing / PR Neih Chungchangah State Tin Sawrkar te Chu Kaihhruaina Siam Turin A Ti

Supreme Court Chuan Police Media Briefing / PR Neih Chungchangah State Tin Sawrkar te Chu Kaihhruaina Siam Turin A Ti

  • 06/02/2026
  • JC

Supreme Court chuan India rama state tin sawrkar te hnenah  police media briefing policy (PR) mumal tak siam turin a ti a. He policy hi thupek chhuah atanga thla thum chhungin peih fel turin a ti bawk. Ni 15, January 2026 khan Division Bench, Justice M.M. Sundresh leh Justice N.K. Singh te thutna Bench chuan he thupek thar hi an chhuah a ni. Court chuan policy siamna atan hian  Senior Advocate Gopal Sankaranarayanan (Amicus Curiae) in “Police Manual for Media Briefing/PR” a siam chu kaihhruaina atana hmang turin an ti bawk.Manual ang chuan Police thupuangtu chuan the Press Council of India Norms of Journalistic Conduct (2022) leh News Broadcasting and Digital Standards Authority (NBDSA) Guidelines a zawm tur a ni. Tin, a case dinhmun thatna (merit of case) a tarlang tur a  ni lo.I.                Eng vangin nge kaihhruaina chu siam a ngaih?Police te’n media a hriattirna an pek chhuah hian thil hriat dik tawk loh te a awm thin a. Trial by media leh mimal nun tihchhiatna hial te a thlen phah chang a awm thin. India ram State chhungah hian kalphung inang tlang a awm lova. Tin, mipui vantlangin thil thleng hriat theihna dikna chanvo an neih te, dik taka chhuina kalpui (fair investigation) leh fair trial te, a tuartu, rinhlelh leh thuhretu te zahawmna venhimna te hi inbuk tawk tak a an kal tlan theih nan tih a ni.II.              Eng nge Media Briefing atana Police Manual chu ?Manual chu police-in a media, vantlang mipui leh social media hrang hranga thu thehdarhna kawnga kaihhruaina a ni. He manual-ah hian eng nge chhuah theih a, engtik hunah nge, engtin nge, leh tuin nge chhuah thei ang tih inziahna a ni.III.            Manual Inthen hran dan:Manual chu hmun liah hetiang hian an then-Part 1: Hemi hnuaiah hian a innghahna, a huamchin, a siam chhan (Foundation, Scope and Purpose) te ziah lan a ni a. Police briefing pawimawhna te, police-in an thil chhuina tibuai lo zawng a lang tlang tak a hriattirna kalpui a nih theih dan tur te leh, vantlang mipui dikna chanvo te a sawi a ni.Part 2: Hemi hnuaiah an thuneihna chungchang te, a kal danphung tur te leh an hnathawh dan tur te tarlan a ni. Media hnena hriattirna pe tur a thuneihna nei chauhin hriattirna an pe thei ang a. District/unit tinin Media Briefing Cell an nei bawk ang.    Part 3: Hemi hnuaiah hian briefing(hriattirna) neih dan tur pek a ni a. Stage hrang hrang: FIR thehluh a nih hma, chhuina kalpui a nih lai, rinhlelh man hnu, trial neih lai a thu hriattir theih chinah dan a siam.Part 4: Hemi hnuaiah hian chet lak dan, training neih dan tur leh  dan zawmna chungchang tarlan a ni. Police officer-te chu hemi chungchangah hian training pek vek tur a tih an ni a. Media hmaa an thusawi chu endik thin a ni tur a ni a. Dan kalh che te hremna chungchang sawi a ni bawk.IV.            90-Day Plan  Chungchang: Manual-ah hian kimchang takin thla 3 chhunga thil tih dan tur pek a ni a. Thla 3 chhung hian  Media Briefing Cells, police officers te’n hriattirna (/thuchhuah), dan anga dik tak leh fel fai  taka an pek theih nana training pek te, case chungchang hriattirna(/thuchhuah) an siam dan endik leh ennawn te tarlan a ni.V.              Hriattirna(/thuchhuah) neih hmaa endikna(test) neih tur te:Police officer chuan thuchhuah a siam hmain heng thil te hi a ngaihtuah hmasa phawt tur a ni-     Dan (Legality): Hei hi dan ang taka pek chhuah theih chi a ni em?      Mamawhna/ Tulna (Necessity): He hriattirna(/thuchhuah) pek hi a tul tak tak em?   Pek chhuah zat tur(Proportionality): Thil thlen dan hriat ngai chin tak tak chauh a ni em?        Rintlakna (Accountability):  Hriattirna/ thu hriat chu a dik ngei em tih finfiah a nih leh nih loh te leh, pawm tawh ngei a ni em? tih te uluk takin a ngaihtuah hmasa tur a ni.VI.            “Trial by Media” a awm tur a ni lo: Police te chuan pawikhawihtu anga puanchhuah bik an nei tur a ni lova. Thu awn lam bik nei lovin, entirnan- “FIR ziahluh a ni tawh” tih emaw “Chhuina kalpui zel a ni” tih emaw hman mai tur a ni a. Thuhretute thusawi(witness statement) emaw finfiahnaa mithiamte ngaihdan (opinions on evidence) te chu tarlan tur a ni lo. VII.         Puanzar loh tur te:  Police te chuan case-a inhnamhnawihte zingah- a tuartu(victim), a tuartu damchhuak (survivor), kum tlinglo te (Juveniles) chu an hming, hmel leh anmahni hriat theihna tur thil engmah an tarlang tur a ni lo. An caste, sakhua, gender, midang an phak lohna leh an chenna insawnkual dan te chu tarlan tur a ni lo. Mipui himna tur atana puanzar a ngaih chauhin puanzar theih a ni ang.VIII.       Media Briefing Cells  te tih tur:Media Briefing Cells te chuan vantlangah thu thang dik lo a awm lohna turin chet an la tur a ni a. Mimal nun tihbuai a ni ang em? tih te, a tuartu leh naupangteah nghawng a nei ang  em? tih te, an himna leh chet lakna tur a tibuai thei ang em? tih te leh fair trial neihna tur a tikhaihlak  ang em? tih te an endik tur a ni. Hetiang hi a thleng thei a nih chuan an thuchhuah tur chu chhuah hrih loh emaw, a then lai vantlang hmaa puanzar hrih loh emaw, thuchhuah theih hrih a nih loh thu emaw tarlan mai zawk tur a ni.IX.            Information putru (leak) a awm a hremna:Thuneihtu phalna tel lova police officer-in hriattirna a pe chhuak a nih chuan police officer chungah chuan department chhungah a tul anga hmalak a ni ang a, khin theih a ni a, court zah lo/tibuai ang a puh theih a ni.X.              Mahni Intihlum leh Intihnat kaihhnawih:Intihhlum dan, thlalak leh video te puanzar tur a ni lova. Tawngkam fimkhur tak a hman tur a ni. Tin, thuchhuahah mental health helpline number dah tel ngei tur a ni bawk.XI.            Police-te Tana Social Media Hman dan kaihhruaina:Social Media-ah politics chungchang post emaw inhnialna an nei tur a ni lova. Court-a case kal lai mek chungchangah sawi(comments) an nei tur a ni lo. Post thenkhatah chuan comment theih loh tur a siam emaw comment theih tur chin bituk tur a ni bawk. Thil post sual palh a awm anih chuan mipuite hriattir a, siamthat tur a ni a, ngawi reng a delete mai tur a ni lo.Police Media Briefings Manual-in a tum ber chu vantlang mipui te’n case kal laia thu dik tak leh a hun tak a chanchin an hriat theih nan a ni a. Investigation neih lai chu tihchingpen a nih loh nan leh police te’n a hriattirna an pek chhuah chu fel fai tak, leh rintlak tak a nih theih nan a ni(www.jclalnunsanga.in).

Supreme Court Chuan Dan Tharah (BNSS)  Kum Sarih  Aia Hniam Hremna Case Ah Man Lovin Notice Pek Tur A Ti.

Supreme Court Chuan Dan Tharah (BNSS)  Kum Sarih  Aia Hniam Hremna Case Ah Man Lovin Notice Pek Tur A Ti.

  • 05/02/2026
  • JC

Supreme Court Chuan Dan Tharah (BNSS)  Kum Sarih  Aia Hniam Hremna Case Ah Man Lovin Notice Pek Tur A Ti.January ni 15,2026 khan Supreme Court chuan Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita (BNSS), 2023-a Section 35(3) hnuaiah notice pek hi kum 7 chin tang theihna offence-ah chuan  a ngaih ngei ngei thu a sawi.Justice M.M. Sundresh leh Justice N. Kotiswar Singh te thutna bench chuan, kum 7 chin tangin tan theihna case-ah te chuan Section 35(3) hnuaia notice hi  pek ngei ngei a ngaih leh ngaih loh thu a enfiah a. Court chuan hetiang dinhmunah chuan notice pek loh chu man a phal loh thu a sawi.Court chuan in man hi thubuai chhui chiannaa puitu tûra police-te hnathawhna danin a pek a ni a ti a, amaherawhchu,  man ngei ngei ngai a ni lo tih a sawi chiang. Dan anga mi man an nih theih nan police officer chuan Section 35(1)(b)(i) hnuaiah accused-in dan bawhcchiatna offence a ti tih ring ngamna (reasonable belief) a neih a ngai a, chumi  bakah chuan custody chu thil tum bik atan a tul tiin, offence dang laka invennaah te, evidence humhalh emaw, court hmaa accused inlan ngeite, evidence tihchhiat loh nan-te, witness-te himna emaw, a nih theih nan a tul tih a chiang tur  a ni a ti.Supreme Court chuan Police officer-te chu a theih hram chuan man mai lo tur leh man theihna thuneihna chu a tul bik viau hunah chauh man turin a ti a ni(www.jclalnunsanga.in)(He thubuai hi Special Leave Petition (Crl) No. 5191 of 2021,Satender Kumar Antil Vs SBI & Anr a ni.) Dan lam kaihhnawih thutharte hi Whatsapp Group siamin update kan post thin a. Hemi Groupa i awm ve duh a nih chuan hemi link-ah hian lo join ve turin kan sawm a che. https://chat.whatsapp.com/BEZzj5EzMLCBEQjtWYRFug?mode=gi_c emaw https://chat.whatsapp.com/DMaRfCsAQimCo6fLFyYNuS?mode=gi_c

Naupang Inchuhna Thubuaiah “Naupang Hamthatna” Tih Hi Pawimawh Ber Nimahsela A Tehna Awm Chhun A Ni Tur A Ni Lo: Supreme Court

Naupang Inchuhna Thubuaiah “Naupang Hamthatna” Tih Hi Pawimawh Ber Nimahsela A Tehna Awm Chhun A Ni Tur A Ni Lo: Supreme Court

  • 05/02/2026
  • Admin

Naupang Inchuhna Thubuaiah “Naupang Hamthatna” Tih Hi Pawimawh Ber Nimahsela A Tehna Awm Chhun A Ni Tur A Ni Lo: Supreme CourtNimin ni 4, February 2026 (Nilaini) khan Supreme Court chuan naupang hamthatna tur ngaihtuah hi a pawimawh ber a, nimahsela naupang kawltu tur ngaihtuahnaah a tehna awm chhun a ni tur a ni lo tiin an sawi. Division Bench, Justice Pankaj Mithal leh Justice S.V.N Bhatti chuan nu leh pa te nunchang te, an khawsakna dinhmun te, an eizawnna te ,naupang nawmna tur leh zirna an pek theih dan te chu naupang kawltu tur ngaihtuahnaah a tel tur a ni an ti.He thubuai hi Indian nupa inkar a thleng niin, an fa te pahnih kum tling lo mipa kum 2017 leh 2019 a piangte inchuhna kal zel a ni. He thubuai hi hun rei tak chhung a lo kal tawh a. Supreme Court lamah thubuai hi a thleng chho ta a ni.Supreme Court  chuan Jammu and Kashmir High Court-in naupang enkawltu tur chungchanga an  thutlukna chu a hnawl a. J&K High Court chuan naupang enkawl theitu nihna chu a nu kutah a dah a. Nimahsela, Supreme Court chuan ngaituahthat leh turin High Court hnenah a thawn kir leh a ni. Supreme Court chuan thla li chhunga thutlukna siam turin a ti bawk(www.jclalnunsanga.in).(He thubuai Mohtashem Billah Malil v. Sana Aftab ah hian thubuai thehluttu tan Senior Advocate Meenakshi Arora a ding a, a leh lam tan Senior Advocate Altaf Hussain Naik a ding)

West Bengal Chief Minister Mamata Banerjee Chu Supreme Court-ah Amah Ngei SIR Dodalin Thubuai A Sawi.

West Bengal Chief Minister Mamata Banerjee Chu Supreme Court-ah Amah Ngei SIR Dodalin Thubuai A Sawi.

  • 05/02/2026
  • Admin

West Bengal Chief Minister Mamata Banerjee Chu Supreme Court-ah Amah Ngei SIR Dodalin Thubuai A Sawi.Nimin 4, February 2026(Nilaini) khan West Bengal Chief Minister, Mamata Banerjee chuan Supreme Court hmaah amah ngei  ama case thehluh  thu buai sawiin a ding. Mamata hi LLB degree nei a ni a, ama case ngei a thusawi hi ukil ni lo mahse dilna hran siam ngaih a nih angin a siam a, phalsak a ni.  Mamata Banerjee chuan West Bengal a voter list-a Special Intensive Revision(SIR) neih mek chu a dodal a. Voter tha tak tak nuaih eng nge maw zatin an voter nihna chanvo an hlauh phah theih thu a sawi a. He thubuai hi Chief Justice of India Surya Kant, Justice Joymalya Bagchi leh Justice Vipul M.Poichi te’n an ngaithla a ni.Hemi chungchangah hian West Bengal chu dik lo taka thliarhran an nih thu leh election neihna tur state danga SIR neih ve a nih loh nachhan a zawt bawk. Mamata Banerjee chuan West Bengal-a vantlang mipui naran te chuan rorelna dik an hmuh theih loh thu a sawi a. Election Commission(EC) hnenah vawi ruk lai lehkha a thawn tawh thu leh chhanna engmah a hmuh loh thu Supreme Court a hrilh a ni.Mamata Banerjee chuan Bengali hming tam tak chu English-a ziahin spelling-ah danglamna an awm thin a. Nupui pasal inneih hnua hnam hming thlak te, hmun danga insawn avanga address inthlakte a awm thin a ni tiin a sawi a. Heng danglamna avanga voter tha tak voter list atanga paih chu a dik loh thu a sawi.West Bengal-a assembly election lo awm turah SIR voter list hmang lova, 2025 voter list zawk hman phalna a dil a. An hming finfiah theih loh te chu online-a tarlang turin leh Aadhaar chu identity proof atana hman phalsak turin a dil a, voter tam tak a rual a paih chu tihtawp sak turin a dil bawk. Election Commission chu Whatsapp Commission tiin an thil kalpui dan nasa takin court ah hian a sawi sel.He thubuaiah hian Election Commission erawh chuan tihsual an nei lo niin an sawi a, State sawrkar chuan an thawhpui tha lo niin an sawi thung. Supreme Court chuan Mamata Banerjee ngenna chu pawmin, EC hnenah chhanna pe turin hriattirna a pe a ni. Supreme Court chuan hming inziah dana danglamna liantham loah chuan fimkhur tak a chet la turin a ti a.Supreme Court chuan he thubuai hi a kaihhnawih dang thubuai thehluhte nen ngaihtuah chhunzawm turin a dah a ni(www.jclalnunsanga.in).  

National Council of Churches In India Chuan Anti- Conversion Laws State 12 Chhunga Hman Mek Dodalna Supreme Court-ah A Thehlut

National Council of Churches In India Chuan Anti- Conversion Laws State 12 Chhunga Hman Mek Dodalna Supreme Court-ah A Thehlut

  • 05/02/2026
  • Admin

National Council of Churches In India Chuan Anti- Conversion Laws State 12 Chhunga Hman Mek Dodalna Supreme Court-ah A ThehlutNi 2, February 2026 (Thawhtanni) khan National Council of Churches In India te’n India ram State sawm pahnih a Anti Conversion Laws hman mek dodalna Supreme Court-a an thehluh chu ngaihtuah a ni. He thubuai hi Division Bench, Chief Justice of India, Surya Kant leh Justice Joymalya Bagchi te  thutna Bench-in an ngaihtuah a. He thubuai hi judge pathum thutna Bench a ngaihtuah chhunzawm tura tih niin ni 20 March, 2026-ah ngaihtuah chhunzawm  leh  tur a ni.Thubuai-a State 12 te:Division Bench, Chief Justice of India, Surya Kant leh Justice Joymalya Bagchi te chuan India ramchhung State hrang hrang a Anti-Conversion Laws kaihhnawih buaina te chu zawmkhawma, ngaihtuah tlan turin an ti a. He thubuaiah hian State hrang hrang 12: Odisha, Chhattisgarh, Madhya Pradesh, Arunachal Pradesh, Gujarat, Himachal Pradesh, Jharkhand, Uttarakhand, Uttar Pradesh, Karnataka, Haryana, leh Rajasthan te  Anti-Conversion Laws hman mek chu dodal a ni. Nikum 2025, December thla  khan Supreme Court chuan Catholic Bishops' Conference of India te’n a Rajasthan Prohibition of Unlawful Religious Conversion Act, 2025 an khinletna kaihhnawiah hriattirna a lo pe chhuak tawh bawk.National Council of Churches In India (NCCI) hnuaia awm te:National Council of Churches (NCCI) hnuaiah hian Kohhran 32, Regional Christian Councils 17, All India Organisations 18 leh  a kaihhnawih Agency 7 te an tel a. NCCI hnuaiah hian India mi 14 million chuang an awm tihna a ni.NCCI thu thlen te:Anti-Conversion Laws chhunga “conversion", "allurement", "inducement" leh "undue influence" hrilhfiahna te chu a chian loh thu te, a hrilhfiahnain a huam zau lutuk avanga thil dik lo tak tak pawh tih theih a nih phah thute an thlen a. Mimal zalenna a rah beh thu te leh mimalin a sakhaw duh zawng huaisen taka a sawi leh thlawp theihna a dal thu te an thlen bawk. Mimalin sakhaw danga a inleh dawn a chhuichianna nasa tak neih hmasak leh thuneitute hnena insawifiahna neih a nih hian mimalin a sakhaw duhzawng a zawm theihna te, a zalenna te leh a mimal thil te rahbehna a ni tiin an thlen.He dan avang hian pawisawi lo tam takin an tawrh tawh thu te leh rinhlehna tur dik leh chiang tak awm lo chung pawh a thubuai ziahluh a nih thin thu te an sawi a. Thubuai chhuinaa dan innghahna dinglai: “Mi tupawh dan bawhchhiaa puh anih chuan a bawhchhe ngei a ni tih chu a puhtu te’n an finfiah tur a ni” tih chu he dan hnuaiah chuan thlak danglam daih a nih thu te, “Dan a bawhchhia a ni tih chiang tak a fiahfiah anih hma chu pawisawilo anga ngaih tur” tih te chu he dan hnuaiah chuan awmzia a neih loh thu te an thlen bawk.Thubuai thehluttu ukil hian Anti-Conversion Laws hrang hrang te chu thubuai ngaihtuah a nih chhung hian Stay (hman loh hrih) tura dilna a thehlut tel a. Hemi chhung hian Anti-Conversion Laws hnuaiah police te chu tumah man lo turin leh Section 3 & 5 hnuaia FIR thehluhte pawh bawhzui lo tur a kaihhruaina pe chhuak turin ngenna a thehlut tel bawk. (www.jclalnunsanga.in).(He thubuai National Council of Churches in India vs State of Rajasthan and Ors.W.P.(C) No. 98/2026 ah hian thubuai thehluttu tan  Senior Advocate Meenakshi Arora leh AOR Niharika Ahluwalia te an ding)  Dan lam kaihhnawih thutharte hi Whatsapp Group siamin update kan post thin a. Hemi Groupa i awm ve duh a nih chuan hemi link-ah hian lo join ve turin kan sawm a che. https://chat.whatsapp.com/BEZzj5EzMLCBEQjtWYRFug?mode=gi_c emaw https://chat.whatsapp.com/DMaRfCsAQimCo6fLFyYNuS?mode=gi_c

Supreme Court: Lok Adalat Award Hi Court in A Thiat Thei Lo; Article 227 Hnuaiah Chauh Thawi Damna A Awm

Supreme Court: Lok Adalat Award Hi Court in A Thiat Thei Lo; Article 227 Hnuaiah Chauh Thawi Damna A Awm

  • 11/12/2025
  • JC

November ni 18,2025 khan Supreme Court chuan Legal Services Authorities Act,1987 (LSA) hnuaia  Lok Adalat award  pass chu court in thiah leh hnial theihna thuneihna a nei lo a ti. Constitution hnuaia Article 227-a High Court thuneihna hmang chauhin award hi dodal a nih theih thu an sawi.He thubuai hi Justice Vikram Nath leh Justice Sandeep Mehta-te thutna bench chuan an ngaihtuah a. Jabalpur Lok Adalat decree challenge-na  chu Madhya Pradesh High Court-ah thehluh  a ni a, High Court hian chuan a lo ngaihtuah duh lo a. Supreme Court chuan High Court thutlukna chu a thiahsak a ni.An Buaina Bul:Thubuai thehluttu hian May ni 14,2022-a Jabalpur Lok Adalat award chhuah ah chuan lungawi lovin Madhya Pradesh High Court-ah a zualko a.High Court hian he thubuai hi a ngaihtuah sak duh lova, thubuai thehluttu in CPC(Civil Procedure Code) hnuaia Order XXI Rule 101-a court hmaa objection a thehlut tawh tiin a hnawlsak .Supreme Court Ngaihdan leh Thutlukna:Court chuan Lok Adalat Award hian LSA Act hnuaiah dan finality a nei tih a sawi uar hle a. Civil court award te hi binding anga ngaih a ni a, nimahsela, civil thawi damna (remedy) kaltlangin challenge a ni theilo .Supreme Court chuan High court-in he thubuai a kalpui dan chu kenkawh a nih theih loh thu a sawi a. Court hnathawh chu award tihpuitlinna chauh a ni a, award thiah theihna thuneiha a nei lo a ti. Bench chuan a hnuaia point ang hian a tarlang a ni :  Court chuan Lok Adalat award a thiat thei loCPC hnuaia Order XXI-a objection thehluh chu award challenge na tlukpuiah a hman theih loh.Supreme Court chuan thubuai thehluttuin Lok Adalat thutlukna a challenge na chu kal pui zel tlak a ni a ti a, High Court-in a enfiah duh loh chu a dem hle a. Supreme Court chuan High court hnawlna order chu thiatin, High court-ah ngaihtuah tha leh turin thutlukna a siam a ni(www.jclalnunsanga.in)(He thubuai hi Dilip Mehta Vs Rakesh Gupta & Ors a ni a. Thubuai thehluttu tan Siddharth Bhatnagar, Sr Adv leh midangte an ding a. Lehlam tan hian Ravindra Shrivastava, Sr Adv leh midangte an ding thung a ni).