Supreme Court chuan Kerala Sawrkar chu School Awm Lohna Hmunah Primary School Din Turin a Hriattir
- Nov 27, 2025
- JC
Supreme Court chuan November ni 25 (Thawhlehni), 2025 khan Kerala sawrkar chu sikul awm lohna hmun zawng zawngah sawrkar lower primary leh upper primary sikul din turin a hriattir.
Court chuan Right To Education Act, 2009 chu hmun chengker leh hla emaw state in sum a neih tlem avanga hawisan theih a ni ngawt lo a ti a ni.
An Buaina Bul:
He thubuai hi kum 2017-a Kerala High Court hmaa PIL thehluh atanga intan a ni a. PIL thehluttu hian Malappuram district-a Manjeri municipality hmun kilkhawr tak Elambra-ah chuan sawrkar Lower Primary sikul din chu a dil a. Khaw chhunga chengte chuan school tan ram acre khat leiin, Muncipality pawn building sak chu a remti a. Chuti chung chuan sikul chu hawn a ni lo a.
July 2020 khan High court chuan 3 km atanga 4 km a sikul a awm loh avangin state chu sikul din turin thu a chhuah a. Kerala Sawrkar chu lungawi lovin Supreme Court hmaah a zualko ta a ni.
Court-a An Inhnialna:
He thubuai ngaihtuah a nih lai hian State chuan Kerala-a hmun eng emaw zat chu thlen harsa (geographically difficult) a nih loh leh sikul din a hautak thu a sawi a. Hmun tina sikul building dinna sum chu a neih hnem tawk loh thu court hi a hrilh bawk a ni.
Thubuai thehluttu-te erawh chuan Right to Education Act hi dan fuankim tih danglam theihloh a ni an ti a, a hlat avanga kenkawh theihloh chu chhuanlam a tling lo a ti a. Thingtlanga naupangte chuan khawpui chhunga naupangte ang bawkin inzirtirna kal pawh theih chu an phu a ti a ni.
Court Ngaihdan leh Thupek:
Supreme Court chuan Right to Education Act, 2009 in a tarlan, naupang tinte tana a thlawna zir theihna chu State mawhphurhna koah a tla a ti a. Chief Justice Surya Kant leh Justice Joymala Bagchi-te thutna bench chuan hmun hla tak emaw sum tlakchhamna avang ringawtin sikul awmlo chu ngaihtham theih a ni lo a ti a. Kerala High court-in a hmaa thutlukna a siam chu pawmin(upheld) a dik a ti a ni.
Court chuan phase pahnih a siamsak a; Phase hmasaah chuan state chuan lower emaw upper primary sikul neilo hmun te chu thliar hrang turin a ti a. Phase hnihnaah chuan kilometer khat chhunga primary sikul emaw kilometer thum chhunga upper primary siku; awm lohnaah te chuan din turin a ti a ni.
Court chuan State sum hnar a tlakchhamna chu hriatpuiin, private building chu hun enge maw chen sikul anga hman a phalsak a. He ruahmanna hi tawp chin nei lova kalpui a phal lo thung. Gram Panchayats-te chu sawrkar hnenah ram awl awm zawng zawng chungchang chu pe turin a hriattir a. Tin, regular appointment siam a nih hma chu zirtirtu pension tawhte ruat a phalsak bawk.
State chu school awmlohna hmunah chuan charitable organization-te sawma din tir chu a phalsak a. Amaherawhchu, Right to Education Act hnuai angin admission chu dik taka kalpuite, naupangte a inang tlanga enkawlte leh fees-te chu a tul lo aia tam chu lak loh tur a ti a. State chu sikul dinna tura budget chu buatsaih turin a hriattir bawk a ni(www.jclalnunsanga.in).
(He thubuai hi SLP(C) 12939-12940 of 2021 a ni a. State tan hian Advocate CK Sasi a ding a, thubuai thehluttu tan hian Advocate Zulfikar Ali PS a ding a ni).